Münür Rahvancıoğlu
@Rahvancioglu
Fransa'da İç Savaş, Marx tarafından Paris Komünü sırasında Enternasyonal adına yazılmış çağrı ve değerlendirmelerden oluşan bir kitap. Daha önce iki kez okuduğum halde üçüncü defada bile hala yeni noktalar görerek yeni şeyler öğrenerek okudum. Paris Komünü ile ilgili yapmakta olduğum okumaların en keyiflilerinden birisiydi bu kitapçık. Marx daha Komün yaşanmaktayken, bunun tarihteki ilk işçi iktidarı olduğunu görmüş, Komün'ün güçlü ve zayıf yanlarının bu ilk olma olgusu ile bağını da analizine dahil etmiş. Benim açımdan en etkileyici olgu ise; Komün yönetiminde Blanqistler ve Proudhoncular çoğunlukta olmasına ve neredeyse hiç Komünist olmamasına rağmen, Marx'ın Komün'ü tereddütsüz bir şekilde sahiplenmesi oldu. Bugün çevremizde gezinen çok bilmiş "ben söylemiştimciler" ile "halk bizi anlamıyorcular" düşünüldüğünde nasıl bir farktan bahsettiğim daha iyi anlaşılacaktır. "İşçi sınıfının kurtuluşu kendi eseri olacaktır" diyen bir komünistin, kendini nimet olarak pazarlamayıp doğrudan doğruya pratikten öğrenmeye odaklanması dışında bir davranışta bulunması da beklenmezdi zaten... Okumayan okumalı, okuyan gene okumalı...
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Blanquie, 76 yıllık ömrünün tam kırk yılını hapishanelerde geçirdi. Komplocu, darbeci ve safi bir eylem adamı olarak bilinse de; bu kitapçık okunduğunda teorik, felsefik ve politik fikirlerinin hiç de azımsandığı kadar olmadığı görülebilir. Hatta bugün kendisini Marksist zanneden birçok kişi, idealist tarih yorumu nedeniyle eğitime verdiği öncelik, ekonomi ve sınıflar mücadelesini üretimden değil tüketimden yola çıkarak yorumlayış, dinsel meseleleri politikanın merkezine koymak ve aşırı iradecilik bakımlarından hık deyip Blanquie'nin burnundan düştüklerini öğrenseler şaşıracaklardır. Blanquie ve içinde bulunduğu çağ için ileri sayılabilecek bu noktalar, bugün kendine Marksist deyenler açısından yüz kızartıcıdır orası ayrı...
Ama "proleterya diktatörlüğü" kavramının ilk kez kullanılışı, ütopyacılığın reddi, profesyonel devrimcilik, öncü parti, sürekli devrim gibi marksizmi önceleyen fikirlerin de sahibidir. Bizzat Marx, Blanquie için "Fransa'daki proleterlerin başı ve yüreği" demiştir... Paris Komünü'ne dair okumalarımda keyifle yuttuğım bu kitapçık, kolay okunur ve akıcı bir şekilde anlatıyor bu büyük devrimciyi... ve insan üzülmeden edemiyor, Komün isyanından sadece 20 gün önce taraftarları tarafından erken bir ayaklanmaya sürüklenen, ve yaşamı boyunca beklediği Komün'ü hapiste karşılayıp uğurlayan bu büyük devrimci için...
