Joyce böyle beş-on sayfayla tanıtılır yazar değil. Zaten her kitabının üzerine şimdiye dek onlarca kitap yazıldı. Eserlerinin kolay kolay anlaşılması için kendisi hiçbir çaba harcamadı; tersine, inatlaşırcasına, karmaşıklığını artırma yoluna gitti. "Kitaplarımı anlamak isteyenler, onların üstüne benim harcadığım kadar zaman harcasınlar," demiş bir keresinde. Portre'yi on yılda, Finnegans Wake'i on yedi yılda yazdığı düşünülürse, böyle bir işe yanaşan pek çıkmaz herhalde - bunu kendilerine uğraş edinen birtakım profesörlerden başka. Ve "sanat böyle mi olmalı?" diye düşünmemek elden gelmiyor Joyce gibi bir yazar karşısında. Çünkü örneğin Finnegans Wake'i anlamak Einstein formüllerini çözmek kadar özel bir eğitim gerektiren bir iş - belki daha da zor. Gerçi Finnegans aşırının aşırısı bir eser, ama Joyce'un öbür kitapları da buna yakın bir karmaşıklıkta. Sonra diyelim ki onun istediği gibi yıllar boyu bu kitapları okuduk ve bütün inceliklerine vardık; elde edeceğimiz kazanç bunca emek harcamasına değer mi acaba?