İslamcılık esas olarak,aydınlanma ve modernleşme süreçlerinin dışında kalamayan müslüman toplumlarda,bir önceki dönemin egemen güçleri ve sınıflarının ideolojisi olarak ortaya çıkıyor. Bu özelliğinin yanı sıra,kendi ortaçağını aşamayan islam dünyasının,Batı'nın sömürgesi hatta kölesi haline gelmesiyle,yoksul müslüman kitlelerin Batı ve sömürgecilik ile özdeşleştirdikleri modernleşme,aydınlanma ve akılcılığa karşı bir tepki hareketi,reaksiyoner bir ideoloji olarak da şekilleniyor. Bu özellikleriyle siyasal,ekonomik ve toplumsal merkezin kenarında kalan ve fakat iktidardan ve servetten daha çok pay talep eden,ticaretten gelme taşra burjuvazisinin de ideolojisi olarak işlev görüyor.