Önce,Turancılık bir macera mıdır, onu ele alalım :
Turanlığın macera olduğu hakkındaki düşünce,Birinci Cihan Savaşı'nda Enver Paşa'nın Kafkas cephesindeki hareketlerinin başarısızlık ve büyük kayıplarla sona ermesinden çıkmıştır.Bir çiçekle bahar gelmediği gibi bir başarısızlıkla bir düşüncenin yanlışlığına hükmetmek de sağlam bir mantığın eseri sayılamaz.Enver Paşa'nın cesur bir asker,fakat ehliyetsiz bir kumandan olduğu artık herkesçe bilinmektedir.Bundan başka,Enver Paşa'yı saf bir Turancı saymak da yanlıştır.İttihatçılar hem Turancı,hem de İslâm birlikçisi idiler.Hem Kafkasya'yı hem de Mısır'ı almak istiyorlardı.Bundan başka zamansız Kafkas taaruzu Turancılık düşüncesiyle değil,müttefikimiz Almanlar üzerindeki yükü hafifletmek amacıyla yapılmıştı.
Her maceracılık bir hata olmadığı gibi her ihtiyat da tedbirli bir davranış değildir.İnsanlığın tarihi siyaset,askerlik ve ilim alanındaki maceralarla doludur.Kristof Kolomb'un batıya giderek Hindistan'a varmak istemesi bir macera idi.Bir sal ile Atlantiği geçmek de öyledir.Kendi yakın tarihimize bakarsak Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıkması da bir maceradır.Birçoklarının buna katılmayışı yurtsever olmayışlarından değil,başarı ihtimali görememelerindendir.Fakat o,iyi hesap yapmasını bildiği için,başkalarının Türkiye'yi batıracak bir macera diye muhalefet ettikleri teşebbüsünü parlak bir şekilde bitirdi.
Daha eski tarihimizde Babur'un 10.000 kişiyle Hindistan'a dalması, Yavuz'un 30.000 kişiyle çölü geçerek Mısır'a girmesi birer macera değil miydi ?