Kuzey Afrika kadar Mısır ve Arap yarımadası; Balkanlar, Filistin, Suriye ve Irak kadar bütün bir Orta Asya, farklı dillerde ve şivelerde, farklı ideolojilere bağlı olarak aynı şeyi anlattı. Anlatılan şey, her halükârda son sekiz veya on asrın, bir kesim için dinden, başka bir kesim için ise bilim ve düşünceden uzaklaşma tarihi olarak, ama her halükarda ihmal ve inkar edilebilir, hatta ihmal ve inkar edilmesi etkin olarak varolmanın ön şartı olarak sunulması idi. Varolmak ve tanınmak istiyorsanız, İslam ve Türk tarihinin son on asrını en iyi ihtimalle, siyaset dışındaki boyutlarını yok sayacaksınız.