Sema Ergun
@Semaergun
Hayat hikayedir.
Ve bir insanı sevmek onun hikayesini sevmektir.
~Martin Heidegger
313 okur puanı
Ocak 2019 tarihinde katıldı
...
Bir romanın sayfalarında rastladım sana Raif Efendi. Hem de her bir satırında. Yalnızlığın koyu demlenmiş bir bardak çay gibiydi, ağır geldi bünyeme. Bu yüzden ara sıra kaybettim seni. Sonra sokaklarda aradım o sayfalardan çıkıp. Kolum çarpmıştı belki yanından geçerken ya da çarpışmıştık, teğet geçmişti hayatlarımız, belki de hiç görmedim seni. Kim bilir? Kendi evinde, kendi insanlarına bile görünmezken ben görebilir miydim ki bu şehrin puslu sokaklarında? Ben de sokaklarda bulamayınca, sen kokan satırlara döndüm geri. Her bir hayal kırıklığında bir yaprak döktüm. Anladım ki senin bütün mevsimlerin sonbahardı. Ben ise bir sonbaharı yaşadım satırlarında. Yüzünü tarif edemem belki, ellerini bilemem ama gözlerini gördüm Raif Efendi. Gözlerinden hüzün geçiyordu. Sahi kaç hüzün sığdırdın bir hayata Raif Efendi. Ağır gelmedi mi bu kadar hüzün omuzlarına? Sözcükler hüznünün ağırlığını taşıyamadı bende.
Bir insanda yaşamı görüp ona bir kere kızdığınızda ya da kırıldığınızda bütün insanlara arkanızı döner miydiniz? Hayat bir kere oynanan bir kumarken buna cesaret edebilir miydiniz? Ya kendinde hayatı gördüğünüz o kişi yokken diğerlerinin bir anlamı olur muydu? Merak etme Raif Efendi senin cevabını biliyorum. İçim acısa da sendeki cevapların hepsini biliyorum. Seni anlatan o romanın satırlarında okudum, gözlerinde gördüm, yalnızlığında hissettim. Ben senin cevabını meçhul bir ressamın tablosunda buldum Raif Efendi.
Ben seni en çok yalnızlığından tanıdım Raif Efendi. Korkularından düş kırıklıklarından değil. Belki bir filmde rastlamıştım yalnızlığına, belki bir hikayede, belki de bir şiirde. O yüzden en çok o acıttı yüreğimi. Kanattı elime batan bir diken gibi. Tanıdık gelmişti, aşinaydım bir yerlerden yalnızlığına. Sen Raif Efendi, hayat
Reklam
Jonathan Safran Foer, kitabın giriş kısmındaki yazısında; kitabın güçlü bir soru yönelttiğinden bahsediyor: "Neden hiçbir şey yapmıyoruz?" Öyle sorular vardır ki cevapları bulmanıza gerek yoktur. Zaten soru sizi harekete geçiriyorsa o cevabın pek bir önemi de yoktur.
1905 devriminden sonra fakat Rusya'nın son Çar'ının da devrilmesinden önce 1911 yılında bir "Orta Çağ şehri" olarak nitelendirilebilecek Kiev'de geçiyor roman. On iki yaşında bir Rus çocuğu bıçaklanarak öldürülüyor ve vücudundaki bütün kan akıtılmış bulunuyor. Cinayetin sorumlusu olarak da tamirci Yakov tutuklanıp, hapse atılıyor. Çocuğun öldürülüş şeklinin Yahudilere özgü bir ayin olduğu iddia ediliyor. Gerçekte ise bir millet, diğer bir milletten tarihin intikamını almaya çalışıyor.
"Hepimiz tarihin içindeyiz, bu kesin, ama bazılarımız diğerlerine göre daha fazla içinde." (Sf. 320)
Resmî kurumlara ve birçok insana göre Yakov'un cinayetten sorumlu tutulması için Yahudi olması yeterliydi. Sonuçta bu davada " tarihin delilleri" de vardı. "Tarih kanun değildir." diyen sorgu yargıcı Bibikov'un iddia ettiğinin aksine kimilerinin gözünde önem ve ağırlığı tartışılmaz delillerden sayılıyordu.
"Yahudi olmak, sonsuza dek lanetlemek değil de neydi?" (Sf. 233)
Gerçeğin eninde sonunda ortaya çıkmak gibi bir özelliği vardır derler. Her ne sebeple gizleniyor olursa olsun bu böyledir. Önemli olan belki de diğerleri karşındayken o gerçekle yaptığın, yapabildiğin şeydir.
" Kanun seni korumazsa, günün birinde beni de korumayacaktır." ( sf. 180) Hiçbir şey için olmasa da sadece bu yüzden bir şeyler yapmalı insan.
İyi-kötü, doğru-yanlış, Dr. Jekyll-Bay Hyde...
Hangimiz katıksız iyi ya da kötüyüz?
Hepimiz içimizde az ya da çok yer alan o kötüyü frenlemiyor muyuz? Peki niçin? Bastırıcı gücün, yani devletin toplumu korumak için o kötüye yapacaklarından korktuğumuz için mi? Ya da kafamızı her gece yastığa koyduğumuzda vicdanımızı duymamak için mi?
Dr Jekyll içindeki kötüyü ne sebeple olursa olsun bastırmaya çalışan ama her halükarda iyi ve kötünün bileşimiydi. Yani hepimiz gibiydi.İnsandı. Fakat Bay Hyde saf kötü olandı. Bu yüzden onun yüzüne bakanlarda adını tam koyamasalar da tiksinti uyandırdı. Her bedenin içinde iyi ve kötünün olduğunu bilen insan bir bedenin içinde saf kötülüğü görünce tanıyamadı, anlamlandıramadı.Sadece korktu. Yine hepimizin yapacağı gibi.
Bir Kızıldereli hikayesinde de geçtiği gibi içimizdeki o savaşta biz hangisini beslersek savaşı o kazanıyordu. İyinin kazanması dileğiyle...
Dr. Jekyll ile Bay HydeRobert Louis Stevenson · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202427,1bin okunma