Rosti.Agiri
@Seve_
Li rêya bûnê nivîskarê.
Xwendekarê rojnamegerî (Journalist)
Mezopotamyalî
Kurdî
Jın Jiyan Azadî
Şu anda okuduğu kitap
Rojbûna te piroz beKurdî
Îro roja dayîkbûna hunermendê mezin û dengbêja dilan, Ahmet Kaya ye. Ew bi stranên xwe êş û hêvîya gelê xwe got. Denga te hê di nav me de ye heval, qet ne rawestî û na raweste. 🌿❤️
Bugün, halkının sesi, yüreğin dengbêji, büyük sanatçı Ahmet Kaya’nın doğum günü. O, ezgileriyle hem acımızı hem umudumuzu anlattı. Sesin hâlâ bizimle heval, hiç susmadı, susmayacak. 🌿❤️
#ahmetkaya #ahmetkayaölümsüzdür.
Doğanın kendine has birçok güzelliğinin gizli olduğu bu topraklarda, her yıl tekrarlanan doğuşlara tanıklık etmişseniz, yüreğiniz onca güzelliği kucaklayabilmişse eğer kesinlikle doğaya sevdalanır ve onun güzelliğine vurulursunuz. Sevdalandığınız bu güzellikler sizi sadece bir çiçeğe, bir kelebeğe, yeşili kuşanan ağaçlara, bir pınarın berraklığına, her sabah yüzünüzü yıkayan güneşe, o güneşin ışığa bürüdüğü eşsiz masmavi gökyüzüne tutkuyla bağlamaz; bir bütün olarak güzellik algınızı şekillendirir. Dolayısıyla hayata güzellik katan her şeye olan sevginiz, onu tehdit eden, yok sayan, tahrip eden, sömüren, üstünde egemenlik kurmaya çalışan her türlü kötülüğe karşı tavır ve tutum sahibi olmanızı da sağlar.
Kadim Topraklardan Günümüze: “Jin, Jiyan, Azadî”Kurdî
“Jin, Jiyan, Azadî” — yani Kadın, Yaşam, Özgürlük — bugün dünya çapında kadın direnişinin simgesi haline gelmiş bir Kürtçe ifadedir.
Bu ifade herhangi bir propaganda, parti sloganı veya kuruma ait değildir; hiçbir siyasi hareketle doğmamıştır. Kökleri, kadim Mezopotamya uygarlıklarına, Kürt halkının kültürüne, inançlarına ve tarihine dayanır.
Kürtçede “jin” (kadın) ve “jiyan” (yaşam) kelimeleri aynı kökten gelir. Bu rastlantı değildir: Kadim Kürt kültürlerinde kadın, yaşamın kaynağı olarak görülmüştür. Kadın, doğurganlık, bereket ve yaşamın merkezidir. Yaşam kadından doğar ve özgürleşir. Kadının gücü toplumsal ve kozmik anlamda yaşamla özdeşleşmiştir.
Eski Mezopotamya’da bu anlayış, Tanrıçalar dönemine dayanır:
İnanna: Aşk, bereket, özgürlük ve savaşın tanrıçası. Kadınla özdeşleşir; yeraltına inişi ve yeniden doğuşuyla dişil kaynaktan doğuşu simgeler.
Ninhursag ve Tiamat: Toprak ve yaratılış tanrıçaları. Kadın olmadan yaşamın mümkün olmayacağını, yaşamın felsefi yaratıcılarını temsil ederler.
Kürt ataları arasında;
Gutiler: Kadın rahibeler ve toprak ana figürleriyle, kadını yaşamın ve doğanın temsilcisi olarak görüyordu.
Mitanniler: Tarihte ilk kadın aile yöneticileri bu devlette yer aldı. Ayrıca yalnızca kadınlardan oluşan savaşçı bir ordu da mevcuttu. Su, güneş ve doğa tanrıçaları yaşamın kendisiydi; kadın özgürlüğü ve yaşamı doğuruyordu.
Medler: Anarhita (su ve bereket tanrıçası), arınma ve özgürlüğün sembolüydü. Kadın, yaşamın devamı ve özgürlüğün temsili olarak üst mertebelerde konumlanıyordu.
Bu topraklarda, “Jin, Jiyan, Azadî” ifadesi kadim dönemlerden itibaren kadını yaşamın merkezi ve özgürlüğün simgesi olarak tanımlamaya başlamıştır.
Kürtlerin İslamiyet öncesi inançlarından biri olan ve hâlâ bazı kesimlerde varlığını sürdüren Êzidîlikte de kadının
Biz böyle bir mirasın sahibiyiz.Kurdî
Bu sözlüğü hazırlamaktaki temel amacım; tarih, kültür ve ulusal bilincimizin önemli unsuru olan mitolojimizin öğrenilmesi için mütevazı bir başvuru kaynağı oluşturmaktır. Kürt mitolojisinin bütün varlığıyla ortaya konulması, kendi ata ve analarımızın düşünüş, inanç ve kültürlerini bilmemiz için zorunludur. Fakirleşmemek için Kürt mitolojisi olanca zengin-liğiyle ortaya konulup, halkımıza ve tüm insanlığa mal edilmelidir.
Diğer birçok maddi ve manevi uygarlık unsurunun yanı sıra mitoloji de Kürt halkının anayurdu olan Mezopotamya' da doğup Hitit, Fars, Yunan, Roma, Hint mitolojilerini doğ-rudan ya da dolaylı olarak etkilemiştir. Bu nedenle Kürt mitolojilerinin kaynak ve evrimine ilişkin araştırmalar önemli veriler sunacaktır.
İlk olarak 2013 yılında hazırlıklarına başlandığm bu çalışma zindan koşulları ve kaynak sıkıntısı nedeniyle kesintiye uğradı ve zamana yayıldı. Yazım süreci oldukça zahmetli olsa da sonuca ulaştırmayı bir borç bildim ve elinizdeki sözlük ortaya çıktı.
şu Sözlük haliyle eksik ve yetersizdir. Gerek var olan kaynaklara ulaşmamam gerekse yeterli arkeolojik çalışmaların olmayışı sözlüğün dar kalmasına neden oldu. Bu eksikliğin daha fazla imkân ve veriye sahip kişilerce tamamlanacağına inanıyorum.
