Sinan Çakar
@Sinancakar
null
Eser Ahmet Rıza Bey, Abdullah Cevdet, Mizancı Murat ve Prens Sabahattin'i ve Jön Türklerin çıkardığı gazeteleri ele almaktadır. Öncelikle bahsi geçen Jön Türklerin yazdıkları ve okuduklarını ele alan Ş.Mardin bu bağlamda bir karakter okuması yapmıştır. Bunun yanında tüm Modernleşme Kuramını benimseyen ve Batı'da yazılan Osmanlı tarihiyle ilgili eserlerde bilhassa 1940-80 döneminde bazı oryantalist söylemlerle doludur. Kitaptan misal verecek olursak Ş.Mardin Jön Türkleri "felsefesizlik ve tarihsizlikle" itham eder. Öncelikle Jön Türkler, Namık Kemal ve Ziya Paşa gibi edebi yönlerinin dışında tarihi metinlere de ağırlık veren bir gelenekten yetişmiştir. Felsefe kısmına geldiğimizde A.Rıza ziraat memuru, M.Murad muallim ve A.Cevdet ise doktordur. Yani bu kişiler Batı'daki düşünürler gibi üniversite eğitimi alarak akademisyen olup felsefe geliştirme zorunluluğu yoktur. Bu kişiler Osmanlı İmparatorluğu'nun geleceği için fevkâlade endişelidir ve bu bağlamda kısa vadeli çözümler önerirler. Eserde dikkat çeken diğer hususlar A.Rıza Bey'in pozitivist tutumunun Cumhuriyet'e tesiri ve ülkemizde tabu ile yaklaşılan Prens Sabahattin'in izah bölümü son derece önemlidir. Eserde genel itibariyle konu bütünlüğü yoktur ve bölümler birbirinden bağımsız olarak okunabilir. Son söz olarak Jön Türklerin fikirlerini daha iyi ve saf halde kavramak için öncelikle bu isimlerin yazdığı eserler okunmalıdır. Mardin'in bu eseri ön yargılar içeren bir eserdir
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
III.Osman'ın cülusundan sonra 1755 tarihinde Lehistan'a yollanan Hacı Ali Ağa'nın yazdığı/yazdırdığı seyahatnamesini konu alır. Kitabın hazırlayanı Lehistan ve Osmanlı'nın tarihi münasebetlerini anlattığı bir giriş bölümü ile eser başlamaktadır. Kitabın hazırlayanı Polonya Arşivlerinde çalışmış bir tarihçidir, bu bakımdan kitabın birinci bölümü son derece değerli bilgiler içerir. Seyahatnâme ise manzum bir şekilde kaleme alınmıştır. Seyahatnâmenin orjinal metni ve latinize çevirisi de eserin diğer bölümlerini teşkil etmektedir. Seyahatnâmenin içeriğinde Hacı Ali Ağa'nın izlediği yoldan, Polonya Yahudilerine dönemin Leh Kralı III.August'a kadar mühim bilgiler içerir. Hacı Ali Ağa Osmanlı elçisinin Avrupa'ya bakışınında klasik bir tutumu gözler önüne serer. İslam'ın sunduğu üstünlük duygusu ile bazı tespitlerde bulunmuştur. "Kâfir" ve "Kâfir-i Fânî" minvalinde yabancıları betimlediği de görülmektedir. Elçi bazen gördüklerini hayretle karşılar ve latife dolu beyitlerde bulunmaktadır. Özet itibariyle Osmanlıların Avrupa'ya bakış açısını öğrenmek ve sürükleyici bir tarih eseri okumak isteyenlere tavsiye edilir.
TBMM öncesi Anadolu Hareketi'nin karar organı olan Heyet-i Temsiliye'nin 1919 Eylül- 1919 Aralık dönemi kararlarını içeren bir eserdir. Eserde Milli Mücadelesi'nin öncelikle Anadolu'da görevli olan yönetimlerin değiştirmesi ve kovuşturması ile beraber başlandığı gorulmektedir. Milli Mücadele'ye karşı tavır alan memurlar görevden alınmıştır. Bunun yanında Heyet-i Temsiliye Batı Direnişine Demirci Efe ve Çerkez Ethem'e yolladığı bazı emirlerle organize ettiğini görmekteyiz. Bunun yanında Damat Ferid Paşa hükümetinin düşmesinden sonra İstanbul Hükümeti ile gerçekleştirilen Amasya Görüşmeleri'nin kararları da eserde yer alır. Bu dönemde İstanbul Hükümeti ile Anadolu Hareketi ortak hareket ettiği görülmektedir. Heyet-i Temsiliye'nin günümüz Türkiye sınırları dışında bilhassa Batı Trakya için aldığı kararların fazlalığı dikkatleri çekmektedir. Bunun yanında Musul'dan bir aza talep edilmesi gibi kararlarda alınmıştır. Böylelikle direniş faaliyetlerinin Anadolu' dışında da var olmak istediği gayet açıktır. Eser Cumhuriyet tarihçilerinin mutlaka okuması ve bulundurması gereken I.el bir kaynaktır.
