Zmrt
@Smrgd
15 okur puanı
Kasım 2020 tarihinde katıldı
Çok sürükleyici ve okunması kolay bir romandı. dönem olarak Birinci Dünya Savaşı ve İkinci Dünya Savaşı'ndaki İstanbul'u ele alması benim çok hoşuma gitti çünkü maalesef 1. Dünya Savaşı'nda anadolunun ne durumda olduğunu bir şekilde biliyoruz ama İstanbul'daki yaşam ve haleti ruhiye üzerine çok yüzeysel bilgim olduğunu fark ettim. mesela 2. dünya savaşı için de "Türkiye girmedi, sonlara doğru fiilen olmasa da müttefikler tarafında yer aldık" diye biliriz ve kıtlık hikayeleri anlatılır ama acayip lobi faaliyetleri olmuş ve ipin ucundaymışız resmen, özellikle o havayı çok iyi hissettirdi.
Edebi açıdan bakarsak kitabın ilk kısımlarını daha çok beğendim, beklentim yükseldiğinden sonu iyi bağlanmadı diye düşünüyorum ama merak duygumu hep yukarıda tutan bir kitap oldu.
Hikmet Hükümenoğlu okumak istediğim bir yazardı, kendi adıma bu kitabıyla başladığım için memnun oldum diyebilirim.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Romanın adından dolayı Ankara'da geçeceğini ve mahpus kelimesinin mecazi kullanıldığını düşünüyordum ama roman kahramanı Vasfi hapse giriyor, İstanbul'da geçen üç seneden sonra hakkındaki hüküm kesinleşince Ankara'ya gönderiliyor. Hapisten çıkınca ise birkaç gün sonra İstanbul'a dönüyor.
Ben okurken biraz hayal kırıklığına uğradım açıkçası, Vasfi'nin abartılı saflığı, Vasfi'nin annesinin kanatsız melek gibi olması, Zeynep'in uç noktadaki şeytanlığı hem gerçeklik duygusunu götürmüş hem karakterlerin bu özelliklerine sürekli kör göze parmak vurgu yapılması ve üst üste aynı şekilde tasvir edilmesi beni romandan uzaklaştırdı. Okurken kendimi çok abartılı eski bir Türk filmi seyrediyor gibi hissettim.
Bu arada ilk defa "Yaprak Dökümü"ndeki Şevket'ten ezik bir roman karakteri gördüm o da Vasfi. Bunlara rağmen yazar özellikle bir mahkumun içinde bulunduğu ruh halini yansıtırken başarılı ve okuyucuyu yakalıyor ama sonra yine aynı ağdalı anlatım devam ediyor.
Vasfi'nin Zeynep için yaptığı fedakarlığın altında kalması da güzel işlenmiş ve bana bu açıdan Reşat Nuri Güntekin'in "Damga" romanını hatırlattı. Damga, 1924'te yazılmış bir roman, "Ankara Mahpusu" ise 1945'te "Zeynep İçin" adıyla "Haber" gazetesinde tefrika edilmiş, belki Damga'dan bir derece esinlenilmiş olabilir diye düşündüm.
Romanın bir diğer ilginç özelliği ise Türkçe basımdan önce Fransızcaya çevrilerek basılması, ki yazar eserini kendisi Fransızcaya çeviriyor, ilk Türkçe baskının ise 1957'deki Fransızca baskıdan dokuz yıl sonra 1968'de yapılmasıdır. Ben 1968 tarihli baskıdan okudum ve imla çok farklı geldi, açıkçası yeni basımlarla karşılaştırmak isterim.
Suat Derviş'in ilk Türk gazetecilerden ve önemli kadın yazarlardan olması ve eserin adı sebebiyle bu romanı merak etmiştim. Genel olarak okuduğuma
Burnumun direği sızlayarak okudum. Film çekmek için çektiği sıkıntılar, onca engele rağmen doğru bildiğinden şaşmaması, sinemaya duyduğu inanılmaz tutku... Tüm bunlara tanık oluyoruz bu günce sayesinde. Türk sinemasının yüz akı değerli insan Ahmet Abi! Seni unutmayacağız, ruhun şad olsun...
Mitra yayınevinin 1. basımından okudum, maalesef ciddi yazım yanlışları ve anlatım bozuklukları var. Çeviri de çok iyi değil diye düşünüyorum, cümlelerde kopukluklar mevcut. İç sayfada eserin orijinal adının bulunmaması da başka bir eksiklik. Başka yayınevleri de basıyor gördüğüm kadarıyla, yorumlara göre onlardan biri tercih edilebilir. Bu dezavantajlarına rağmen etkileyici bir kitap ancak bir yerden sonra Emilio'nun davranışları "yok artık" dedirtiyor.
Kitabın çıktığı temel sorgulayıcı fikir çok güzel ve psikiyatrik ilaç tedavisinin zaman içindeki gelişimi çok güzel anlatılmış. Pek çok konuda yazarla aynı fikirde olmakla birlikte yazarın tam objektif olmadığını, biraz yanlı bir yaklaşımı olduğunu düşünüyorum. Mesela ilaçların etkinliğinin kabul edildiği çalışmaların değerlendirilmesinde hangi noktaların atlandığı ve hastalık merkezli ilaç yaklaşımının pompalanması için neler yapıldığı güzelce açıklanmış. Ama yazarın aynı sorgulayıcı yaklaşımı, farklı sonuç veren (yazarın savunduğu fikirle örtüşen) çalışmalarda pek yer bulmuyor maalesef; o çalışmaların ve sonuçların da artı ve eksi yönleri nesnel bir şekilde irdelenmeliydi bence. Bunlara rağmen okunmasını tavsiye ediyorum; ufuk açan ve insanı devlet politikalarını, ilaç şirketlerinin hegemonyasını ve ilişkili daha pek çok konuyu sorgulamaya götüren bir kitap.
