Bir de devlet büyüklerinin gerçek padişahın, hükümdarların hükümdarı olan Tanrı olduğunu bilmeleri gerek. Hazine, asker, reâya gerçek onundur. Onun yerini tutan padişah ise onun sadece vekilidir.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Katip Çelebi: “Rüşvetin şeriatte haram olduğuna hiç şüphe olmadığı halde ve başka bir ad altında eskiden gizli olarak alındığı halde, şimdi açıkça «bunun hâzineye faydası vardır» deniyor.”
Katip Çelebi: “Yirmi yıla yakın bir zamandır ki taşraların büsbütün berbat olduğu artık herkesin ağzındadır. Bu sarsılışın nedenlerinin biri, vergilerin yıpratıcı ve iki kat olmasıdır. En büyük nedeni ise mevkilerin, ehline verilmesi gerektiği ve ehliyetsizlerle gaddarların hakkından gelinmesi gerektiği halde, en çok arttırana satılan bir şey haline gelmesidir. Mevki satın alan melunlar verdikleri parayı hemen çıkarma gayretiyle zaruret olduğunu ileri sürerek bir başkasına satıyorlar, o da oraya vardığında sömürü büsbütün artıyor. Reâya fukarası iki kat olan ağır vergileri veremez hale gelince, zalimlerin zulmüne dayanacak güçleri kalmaması yüzünden her tarafın harap olduğuna şüphe yoktur.”
Balkanlı devşirme kulları yavaş yavaş silinmeye başlıyor. Bunların yerine en çok Kafkas bölgelerinden gelme Çerkes, Abaza, Gürcü köleler büyümeye, güçlenmeye ve devlet makamlarına çıkmaya ve özellikle saray çetesi içinde kümelenmeye başladılar. Eski devşirme kullar ise, daha ziyade ocak ağaları çetesini teşkil ediyorlar. Kullar ile köleler arasındaki savaş XVIII. yüzyıla kadar sürdü. Hükümete kulların hâkim olduğu sürelerde bu köleler Anadolu’da isyan ediyorlar.
Bütün ocak ağalarının hesapları teftiş edildi. Bunların meydana çıkarılan dalaverelerinden biri şu: Kumandanlar, askerlerin esâme tezkerelerini kendilerine ayırıyorlar. Üç ayda bir maaş zamanı gelince hâzineden toplam 50,000 kuruşu (bugünkü para ile 1 milyon lirayı) ceplerine indiriyorlar. Sözde bunlar erlerin maaşı, ama böyle erler yok. Asker sayısının fazla görünmesinin bir nedeni de bu idi.