Doru Yörü
@TCDoruYoru
Youtube:
youtube.com/@TCUluEgitim/fe...
Twitter:
twitter.com/TCUluEgiti
68 okur puanı
Ekim 2023 tarihinde katıldı
Yeniçeri ağaları, devlet gelirlerinin bir kısmını kendilerine çevirmenin yollarını bulmuşlardı. Yeniçerilerin kendileri esnaflığa geçmeye başlıyor. Birçok ticaret şubelerini tekelleri altına almaya, halkı kendileriyle alış verişe zorlamaya, veya esnafın iş yerlerine «baltalarını asma»ya başladılar (Denildiğine göre yeniçeriler, bir dükkâna uğrayıp kazançtan hisse istediklerini bildirmek üzere, oraya bir balta asarlarmış. «Balta olmak» deyimi bundan kalma.
Reklam
Saray ve hükümet etrafındaki iki çeteden biri, yani ağalar çetesi büyük valide Kösem Sultanın önderliği altında. Öteki, saray erkânının çetesi. Bunun üyeleri de küçük valide Turhan Sultanın adamları. Ahmet Paşayı tutan büyük valide. Anlaşılan defterdar (Maliye Bakanı) öteki çeteden. Muamelelerinden şüphe edildiği ileri sürülerek hesapları teftiş edilerek kendisi idam edildi.
Sofu Mehmet Paşa adlı sadrazam da, kendinden öncekilerin âkıbetine bakmayarak, saray ve dış hazine giderlerini kısmaya çalıştı. Gümrüklerin, tuzlaların, padişaha ait gelirlerin mukataacılarının beratlarını teftiş ettirdi. Bunların bazılarını kaldırdı. Ne cür’et! Tabiî sonuç idam. Bu idam edilenlerin de servetleri meydana çıkıyor. Örneğin bu paşadan hâzineye 20 bin yük akçe geçiyor. Demek ki bu da çetecilerden.
Rüşvet denen para ile elde edilen bir memuriyet, onu alan kişi memuriyet yerinde verdiğini halktan henüz daha çıkaramadan, sarayla henüz ilişkisi olanlar tarafından bir başkasına satılıyor. Yani devlet makamları bir çeşit «Mukataa» olmuş, boyuna iltizama çıkarılıp parası alınıyor.
Âdeta Mafia teşkilâtını andıran, birbirine düşman klikler harekete başlamıştır. Bunların biri saray ağalarının, öteki ocak ağalarının elinde. Para spekülasyonuna karşı ve bu spekülasyon için hâzineyi vasıta olarak kullanmak isteyenlere karşı, bunların çıkarlarını zedeleyecek ve eski düzeni getirmeye doğru herhangi bir müdahaleye kalkışacak kişi, bu iki çeteden birinin kurbanı olacaktır ta 1657’ye kadar. Bu çetelerin arkasında mültezimler, muhtekirler ve sarraflar var, ama onlar ortada değiller.
Reklam