Selâhaddin Eyyûbî gibi büyük bir kahraman, örnek bir
devlet adamı tarafından kurulan Eyyûbî Devleti, kısa ömürlü olmasına rağmen İslâm ve dünya tarihinde önemli rol oynamıştır. Bu devletle Ortadoğu’da kuvvetli bir siyasî birlik ortaya çıkmış, bunun sonucu olarak 1187 yılında Kudüs ve Haçlılar’ın işgalindeki birçok yer geri alınmış, daha sonra yapılan Haçlı seferleri başarısızlığa uğratılmıştır. Yine bu siyasî birliğin devamı olan Memlükler zamanında 1260 yılında Moğollar’a büyük bir darbe vurulmuş, doğudaki Haçlı kalıntıları temizlenmiştir. Türkler bu devirde Arap ülkelerinin büyük çoğunluğuna hâkim olmuşlardır. Eyyûbîler devri islâm tarihinin ilim, kültür bakımından çok verimli geçen bir dönemidir. Kendileri de ilim ve edebiyatla ilgilenen Eyyûbî sultanları ve prensleri çok sayıda eğitim kurumu açmışlar, bunlara bol vakıflar yapmışlardır. Eyyûbîler sahası, âlimlerin, talebelerin cazibe merkezi olmuştur. Bilhassa tıp ve tarih ilimleri büyük atılım yapmış, Dımaşk ve Kahire şehirleri
Bağdat’ı gölgede bırakmıştır.
Tarih boyunca insanlık, doğal olarak, geçmişte yaşanan
olayları anlamlandırma ve yorumlama gayreti içerisinde olmuştur. Bunu yaparken de genelde o tarihi yapan kişi veya kişilerin eylemlerini analiz ederek, makul bir sonuca ulaşmaya çalışmıştır. Zira tarih, büyük ölçüde, kendisine yön veren önemli kişilerin eylemleri çerçevesinde şekillenmiştir. Tarihe damga vurmuş önemli liderlerden birisi de hiç şüphesiz, Muâviye b. Ebî Süfyân'dır. O, yapmış olduğu eylemler sebebiyle, tarih boyunca eleştirilerin hedefinde olmuştur. Anlaşılan bu süreç daha uzun yıllar devam edecektir. Aslında "eleştiri" doğru ve yanlışı bulup ortaya koyma işi olmasına rağmen, genelde sadece yanlışları ortaya koyma şeklinde algılanır olmuştur. "Muâviye b. Ebî Süfyân'a Yöneltilen Eleştiriler" ismini verdiğimiz bu çalışmada bu husus dikkate alınmış, onunla alakalı olumlu-olumsuz söylemler bir arada incelenmeye çalışılmıştır. Muâviye ile alakalı bugüne kadar pek çok şey söylenmiştir. Bu söylemlerin ciddi bir bölümünün mezhebi kaygılar taşıdığı rahatça anlaşılmaktadır. Bu nedenledir ki Muâviye hakkında çağdaşlarının söz ve davranışları, doğru bir sonuca yaklaşabilmek adına, önem arz etmektedir. Bu sebeple elinizdeki çalışmada daha çok onun çağdaşlarının, yani sahabe neslinin sözleri ve eylemleri göz önünde bulundurulmuştur. Ancak zaman zaman bazı muahhar alim ve tarihçilerin değerlendirmelerine de yer verilmiştir.
Emevi dönemindeki olaylar geniş bir perspektif ile ele alınmış ve de gerkeli yerlerde kaynak verilmiş bu konu bakımından okunması gerekilen bir kitap olduğunu düşünüyorum
Emeviler Dönemi 2 Ali Muhammed
