Sefer Numan
@Tebercizade
Vatanına ve sevdiceğine aşık, #yekpâshido
İstanbul
21 okur puanı
Haziran 2022 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Bir Direniş Öyküsü
Haksızlığa karşı, zulme karşı mukavemmet göstermek kişi olanın payına düşecek en onurlu şeydir. İşte Ali bu onuru göğsünde bir şeref payesi olarak taşıyacak bir karakter. Ali zor bir çocukluk geçirmiş erken yaşta yetim kalmış dedesi Pelvan Sülüman'la bir oraya bir buraya savrulmuş belki bu göçebe hayat yüzünden bir baltaya sap olamamış ama tüm zanaatlerden daha yüce bir meziyet olarak haksızlığa karşı hakkı söyleme meziyetini kazanmış. Bunun ötesinde Ali, haksızlığa karşı hakkı savunmakla da kalmayan haksızlığı ortadan kaldıran ve buna sebep olan zalimleri cezalandıran karakteri ile hem bir avukat, hem bir yargıç karakterine sahip. Lâkin gelin görün ki ademoğlu içinde ancak yüksek bir onura sahip insanların sahip olduğu bu meziyet Ali'nin başına türlü belalar açıyor roman boyunca. Ali toplumdan bu yönüyle ayrılıyor ve bu yüzden her zaman içinde bulunduğu toplumdan fiilen de ayrılması gerekiyor ve göçebe bir hayat yaşıyor bu yüzden. Hakkı savunmak her zaman başına bela açıyor çünkü Rousseau'nun söylediği gibi "Köleler özgürlük sözüne gülerler." Ali'nin biricik sevdiceği Münire var bir de spoiler vermek yasak olduğu için uzun uzun anlatmasam da söylemek istediklerimi bana kalırsa Münire en saf aşkın bir timsali olarak duruyor karşımızda. Ali de Münire'ye aşık, sırılsıklam aşık olmuşlar ama Münire, Ali'yi böyle sevmese Ali onu öyle sever miydi bilmem. O yüzden Münire'den doğuyor her şey. Bir de Mustafa Ali ile Münire'nin oğlu babası gibi yiğit bir yüreğe sahip onu okuyunca tanımak en doğrusu ama üzerinde babasının gölgesi olan bir karakter Mustafa'da. İşte ana karakterlerimiz bunlar ama benim için romanı başarılı kılan unsurlardan biri ise yardımcı karakterlerin güçlü kurgusu oldu. Roman boyunca kurgulanan pek çok yardımcı karakter hem ana hikayeye mükemmel şekilde hizmet
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Bir Alafrangalaşma Eleştirisi Olarak "Şık"
Bu inceleme komplike bir metin içermeyecek ama kısaca fikirlerimden bahsetmek istiyorum. Gürpınar bu eserinde yarattığı Şatırzade Şöhret bey üzerinden yanlış batılılaşmayı ya da kitapta daha yaygın bir biçimde bahsedilen hâli ile alafrangalılaşmayı eleştiriyor. Günümüzde de sıkça rast geldiğimiz batının sadece maddi öğelerini benimseyen cahil özenti avamı acımasız bir dille eleştiriyor Gürpınar. Şatırzade'de tıpkı Ahmet Mithat'ın Felâtun'u, Recaizade'nin Bihruz'u gibi batılaşmayı öz de değil biçim de benimsemiş ve bir Batılı yerine, batı tiyatrosunun bir dekor ürünü olmuştur. Ahmet Mithat'tan farklı olarak Gürpınar, Şatırzade karakterinin karşısına doğru adedilecek bir karakter koymamıştır bu anlamda Recaizade'nin Araba Sevdası'ndaki eleştirisi ile daha çok benzeşir roman. Fakat Araba Sevdası'nın aksine "Şık" romanı romantiktir ve pek çok kez Hüseyin Rahmi romanın olağan akışını keserek fikirlerini açıkça beyan eder bazen de bunu karakterler üzerinden onları Şatırzade ile konuşturarak yapar. Üstelik Şatırzade, Felâtun'dan da, Bihruz'dan da daha aptal ve daha cahildir tıpkı o da Bihruz gibi bir kadın tarafından kandırılır lâkin Şatırzade'nin hâli daha içler acısıdır zira batılılığı biçimde gören zihniyetine rağmen bunu da becerememiş sadece özentilikle kalmıştır. Ne dil bilir, ne edebiyat, ne fen fakat hepsini bildiğini iddia eden bir cahil cesaretine sahip bir bunak Şatırzade. Romanda Gürpınar resmen onun bu aptallığını cezalandırarak başına binbir türlü musibet açıyor garibanın. Ayrıca kitap mizahi bir üslüba sahip ve göze batan Molierevari bir tarzı var belli ki Üstad Moliere okumayı seviyormuş. Son olarak şundan da bahsetmeliyim ki; kitap düşündüren değil anlatan bir kitap diğer bir deyişle; yağmur yağacak demek için bugün bulutlar pek bir kederli diyip anlamanızı