Finlandiya -Fince “Suomi” yani suo (bataklık) maa (toprak, ülke)- bataklık ülkesi anlamına gelmektedir. Öncelikle belirtmemiz gerekir ki, Finlandiyalılar 1811 yılına kadar İsveç’in ablukasındaydılar ardından 1808 yılında Rusya idaresi altına girdiler. Bizler bu kitapta bir ulusun zincirlerinden zarafetle kurtulup yeniden doğuşuna şahitlik edeceğiz.
Başlangıçta Finlandiya refah seviyesi düşük, bulaşıcı ve ölümcül hastalıkların kol gezdiği -cahil halkın, hastalıkların Tanrı’dan gelmesi nedeniyle tedavi olmayı reddettiği ki tedavi imkanlarının da olmadığı- kendi dilini, değerlerini, kültürel mirasını unutma noktasına gelmiş, ihmal edilmiş bir ülkedir. Bu noktada sahneye Johan Vilhelm Snellman çıkar. Peki Snellman bir kurtarıcı olarak mı doğmuştur yoksa ulusun ortak özlemleri, çabaları ve ruhsal çoşkunlukları sayesinde mi tarih sahnesinde rol almıştır? Her ne kadar Petrov bu konuda bir taraf tutmamış olsa da, benim şahsi görüşümün Lev Tolstoy’a yakın olduğunu söylemeden geçemeyeceğim; bir ulus ancak içinde yücelik ve kahramanlık ruhu varsa büyük insanları ortaya çıkarabilir, aksi durumdaki bir ulustan hiçbir güç bir kahraman çıkaramaz.
Kitapta Finlandiya ulusunun gücünü temsil eden Snellman ve yol arkadaşlarının benzeri bulunmaz bir özveri ile ulusun kurtuluşuna imza attığına şahit oluyoruz. Peki bu kurtuluş nasıl gerçekleşti? Öncelik aklın inşasından yanaydı. Değişimin merkezine yerleştirilen eğitim, yalnızca cehaleti gideren bir araç değil; ahlakın, disiplinin ve toplumsal düzenin ana kaynağı olarak sunulacaktı. Ancak aklın uyanması tek başına yeterli değildi, vicdan da yeniden tanımlanmalıydı. Bu noktada Finlandiya’da din, insanı pasifleştiren bir kader anlatısı olmaktan çıkar. Snellman kendini neredeyse zorla kabul ettirdiği piskoposlar toplantısında, din adamlarına
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Peyami Safa annemin bana aldığı ilk kitap olan 9. Hariciye Koğuşu’nun yazarıydı. Tüm kitaplarında hastalıkların, hastane odalarının, ölümlerin kol gezdiği bu yazarla benim de bir hastane odasında tanışmam oldukça ilginç bir tevafuk. Bu yaşıma kadar kaç kitap okuduğumu sorsanız bilemem. Okuduklarımı hatırlamada da hiçbir zaman takdire şayan bir insan olamadım. Ama bu kitap, Matmazel Noraliya’nın Koltuğu, hissettirdiklerini unutmam mümkün değil.
Ruhsal analizlerin bu kadar derin yapıldığı bu kitapta ana karakterimiz Ferit, Ferid, id, it ile aynı bedende vücut bulsak ancak onun ruhunu bu kadar şeffaf görebilirdik. Ferit’in içinde açılan bu yeni ufka ket vuran pozitivist bakışı… Hiçbir zaman içsel bir bağ kuramadığı, kitapta bir kere bile göremediğimiz babası nedeniyle kazandığı bu maddeci bakış açısı bir noktada onu psikolojik buhranlara sürükler, işte tam burada onun için vadedilen topraklar ortaya çıkmaktadır. Peyami Safa Yalnızız kitabından bu eseriyle örtüşen şu pasajı sizlerle paylaşmak isterim;
“Ey bahtsız! Tarihin hiçbir devrinde kendine bu kadar yabancı, bu kadar hayran ve düşman olmadın. Bırak bu maddeyi, boğ şu ölçü dehanı, doy şu fizik ve matematik tecessüsüne, kov şu kemmiyet fikrini, dal kendi içine, koş kendi kendinin peşinden, bul onu, bul kendini, bul ruhunu, bul, sev, bil, ân, gör, kendi içinde gör Allah’ını. Kendine dön, kendine bak, kendine gel.”
Ferit de aklından şüphe ettiren bu savaşı tıpkı yazarın nasihatındaki gibi içine, kendine, ruhuna dönerek kazanabilecektir.
Yine aynı bakış açısıyla başlayan aşkının bu çıktığı yolculukla birlikte maddenin sınırlarından kurtulup uhrevi bir aşka evrilişini görüyoruz.
Yazarın Yalnızız romanında “Simeranya” olarak adlandırdığı ütopik dünya düzeninin yansımalarına burada da rastlıyoruz. Mevcut devlet düzeninin
