TURAN SABAN
@Turansaban19
Bir Garip Yolcu..
Tarih Seyyahı..
Olay Yeri İnceleme Uzmanı,CSI
Kamu Yönetimi ve Siyasal Bilimler, Adalet Meslek Yüksekokulu, CSI
Ankara
Ötüken, 19 Mayıs 1919
75 okur puanıOcak 2022 tarihinde katıldı
Fahrettin Paşa'nın Kahramanlığı ve Medine SevgisiAlıntı
Fahrettin Paşa'nın Medine direnişi, en başından beri Cidde'den Arap isyanı komuta eden ve Hüseyin'e askeri konularda müşavirlik yapan Albay Wilson'un o kadar çaresiz bırakmıştır ki, 30 Aralık 1918 tarihinde Hüseyin'e gönderdiği mektupta "Tanrı'dan dileğim keşke Fahrettin'in annesi kısır bir kadın olsaydı" yani Fahrettin hiç doğmamış olsaydı yazmıştır.
İskilipli Atıf GerçeğiTarih
Çok kapsamlı, Mahkeme tutanaklarına dayalı bir çalışma olmuş, kayıp 2 defterinde bulunması kaynağın güvenirliğini artırmış. Mahkeme tutanakları çok uzun farklı bir tarz da anlatım yapılabilirdi, mahkeme tutanaklarının çok olması sebebiyle dilinde katkısıyla biraz ağır bir kitap olmuş.Ancak İskilipli Atıf, Mustafa Sabri efendi, Dürrizade Abdullah efendi'nin gerçek yüzünü ortaya çıkaran bir kaynak olmuş. Teali İslâm Cemiyetinin kime hizmet ettiğini de gösterir bilgilere net şekilde kitapta değinilmiş. Yıllarca okumayan, cahil insanlar tarafından şapka takmadığı için idam edildiğine inanılan ermiş olduğu,şehit olduğu söylenilen İskilipli Atıf'ın aslında dini kullanarak ülke içerisinde neler yapmaya çalıştığı anlatılmış.Benim için kitabın can alıcı noktası İskilipli Atıf'ın İdamdan önce söylediği sözler kitabın Can alıcı noktasıdır. Kitaplar ders çıkarmak içindir, Allah'ın dini kimsenin tekelinde değildir, Cenabı Allah'ın son peygamberine gönderdiği ilk ayetin "oku" olduğunu ve Kur'an ı Kerim'de 75 ayeti kerime de "Akıl"ile ilgili ayetler olduğunu unutmayalım. Din kul ile Allah arasındadır, Peygamberler dahi Allah'ın elçisidir. İyi okurlar dilerim.
İskilipli Atıf'ın İdamdan Önce Söylediği Son SözleriAlıntı
Atıf hoca'nın kable'l-idam söylediği ifadatı: Mustafa Kemal Paşa ve İsmet Paşa hazretlerinin merhametleri ne dehalet ederim ve bizi avlarını rica ediyorum.Hiç olmazsa cezamızın 101 seneye iblağını rica ediyorum. Başka bir diyeceğim yoktur. Bendeniz Türkoğlu Türk'üm.Benim gibi bir şahsiyet 20-30 senede yetişebilir imha bir Fazilet değildir.Dağ başındaki Şaki de yapabilir,Şakide imhaolabilir.Demek ki bu Fazilet değildir, Fazilet ihya ve ıslahtır.İmha etmemeli bizim bilmediğimiz kusurlarımız varsa o cihetten ıslaha sevk etmeli ve aklen söylenilen sözleri idrak edecek kabiliyetteyim.Bilhassa Gazi Paşa ve İsmet Paşa Hazretleri memlekette müdrik insanların çoğalmasını görüyorum ve kendilerinin o kabiliyette olduklarını müdrikim. Bu is'afımız sem'i devletlerine vasıl olursa çırağen bizi imhadan vazgeçerek ıslah tarikini emredeceği ümidindeyim.Onun için kararımızın "101" seneye tahvilini emir buyursunlar.
Millî Mücadele yıllarına gelindiğinde İskilipli Atıf'ı, Mustafa Sabri ile birlikte müderrisler cemiyetini kurarken görüyoruz. 19 Şubat 1919'da Cemiyeti Müderrisin adıyla kurulan bu yapı, 24 Aralık 1919'da Teali İslam cemiyeti adını almıştır.Milli Mücadele karşıtlığı ile tanınan bu cemiyetin başkanlığına Mustafa Sabri, ikinci başkanlığına İskilipli Atıf getirilmiştir. Burada Mustafa Sabri'nin kim olduğundan bahsetmek faydalı olacaktır. Mustafa Sabri Kuva-yi Milliyecilerin katledilmesini emreden o meşhur fetvayı yazan kişidir.Dönemin şeyhülislamı Haydarizade İbrahim Efendi,Mustafa Sabri'nin yazdığı bu ihanet fetvasını imzalayarak Şeyhülislamlıktan istifa etmiştir.Onun yerine Şeyhülislam olan Dürrizade Abdullah Efendi fetvayı imzalayarak yürürlüğe koymuştur. İhanet fetvası 11 Nisan 1920'de devletin resmi gazetesi olan Takvim-i Vekayi de yayınlanmıştır.Ecnebilere yaranmak için idam edilen milli şehidimiz Boğazlıyan kaymakamı mal Bey'in idam fetvasında hazırlayan kişi yine Mustafa Sabri'dir. Mustafa Sabri'nin şeyhülislâm olması üzerine İskilipli Atıf teali İslam cemiyeti nin başkanı olmuştur.