“ İnsan-ı Kâmil, kendisine varlığın bütün derecelerini içeren bir ‘küçük âlem’ (mikrokosmos), ilâhî birliğin de bir sûretidir: "Bil ki insan-ı kâmil varlığın bütün hakikatleriyle iletişim kanallarını kendisinde toplar. İnce tabiatıyla üst gerçeklerle bağ kurar. Kaba tabiatıyla da alt hakikatlerle iletişimini sağlar..." Dahası, "Her türlü ilişkiyi unutarak kendi cevherine daldığı zaman, Birlik (Tevhid) için bütün kâinatta senden daha mükemmel bir tezahür yeri yoktur. ”⁸⁴
⁸⁴ (Abdülkerim Cîlî, İnsan-ı Kâmil,s.48)