Kendi dar uzmanlık alanınızla ilgili çok
ey, fakat ya amın di er gerekliliklerinin çogu için gözünüz kapalı başka
insanlara güveniyorsunuz ki, bu insanların da bilgileri kendi dar uzmanlık alanlarıyla sınırlıdır. Kolektifinsan bugün eski grupların bildi inden
çok daha fazlasını biliyor. Ama birey olarak bakıldı ında, eski avcı toplayıcılar tarihteki en becerikli ve bilgili insanlardı.
Bilişsel Devrim’den bu yana, Sapiens böyle bir günlük ikilikle yaşı
yor. Bir tarafta nehirlerin, aslanların ve a açların nesnel gerçekliği; öte
yanda tanrıların, milletlerin ve şirketlerin hayali gerçekliği. Zaman geç
tikçe hayali gerçeklik daha da güçlendi; öyle ki bugün nehirlerin, aslanların ve ağaçların ya amı hayali varlıklar olan tanrılar, milletler ve şirketlerin insafına kalmış durumdadır.
Etkili hikayeler anlatmak kolay de ildir; zorluk hikayeyi anlatmakta
de il, herkesin hikayeye inanmasını saglamaktadır. Tarihin büyük kısmı u soru etrafında döner: Birileri, milyonlarca insanı tanrılara, milletlere veya sınırlı sorumlu şirketlere inanmaya nasıl ikna eder? Bu başarıldıgında Sapiens’e olaganüstü büyük bir güç verir, çünkü bu milyonlarca
yabancının ortak bir hedef ugrunda i birli i yapmasını ve birlikte çalı
masını sa lar. Kendi aramızda, sadece fiziksel olarak var olan seylerden,
örnegin nehirlerden, agaçlardan ve aslanlardan bahsedebilseydik eger,
devletlerin, kiliselerin ve hukuk sistemlerinin kurulmasının ne kadar
zor olacagını bir düşünün.
Sadece Homo sapiens’in var olmayan eyler hakkında konu abildi i
iddiası herkesçe kabul edilebilecek bir önerme. Bir maymunu, ölümden
sonra gidece i maymun cennetindeki sınırsız muzla kandırarak elindeki muzu vermeye asla ikna edemezsiniz. Peki bu neden bu kadar önemli? Sonuçta kurgu tehlikeli biçimde yanlı yönlendirebilen veya dikkat
da ıtan bir ey olabilir. Ormana melekler ve tek boynuzlular görmeye giden insanların hayatta kalma ansı kesinlikle ormana mantar ve geyik
bulmaya gidenlerden daha az olacaktır. Ayrıca e er zamanınızı var olmayan koruyucu ruhlara dua etmekle geçirirseniz, gıda toplamak, sava
mak ve üremek gibi eyler için kullanılabilecek de erli vakti bo a harcamı olmaz mısınız?
îkinci birteori, dilimizin dünyayla ilgili bilgi payla ımıyla zaman içinde evrildi ini öne sürer, ve elbette en önemli bilgiler, aslan ve bizonlarla
de il insanlarla ilgili olanlardır. Bu teoriye göre dilimiz dedikodu yapma
aracı olarak evrilmi tir ve Homo sapiens her eyden önce sosyal bir hayvandır, sosyal i birli i hayatta kalma ve üreme için kritik öneme sahiptir. Kadın ve erkek bireyler için aslanların ve bizonun yerini bilmek yeterli degildir, asıl önemli olan kabilede kimin kimden nefret etti ini, kimin kiminle ili kiye girdi ini, kimin dürüst ve kimin hilebaz oldu unu
bilmektir.