Yonca Tandoğan
@YoncaTandogan
*Hezar
*Hayat Çemberi
*Meleğin Kanatları
*Duvarın Ardı (Öykü Seçkisi)
literaedebiyat.com/post/oyku-susta...
208 okur puanı
Mart 2019 tarihinde katıldı
Polat Özlüoğlu külliyatında önemli bir eser
Polat Özlüoğlu’nun Kalbin Durduğu Bütün Zamanlar’ı ilk bakışta 12 Eylül döneminin işkencelerini anlatan bir roman gibi görünse de, aslında çok daha geniş bir alana yayılıyor. Hafıza, unutma, utanç, fail, kurban, sanat, yayıncılık dünyası, queer kimlikler, dostluk, merhamet ve özgürleşme gibi pek çok temayı aynı potada eritmeye çalışıyor.
Romanın merkezinde Meşhur Kara var. Yetimhanede büyümüş, işkence görmüş, belleği parçalanmış bir kadın. Onun zihninde yaşayan “kızlar” yalnızca psikolojik bir bölünmenin göstergesi değil; kaybedilmiş çocuklukların, bastırılmış anıların ve hayatta kalmak için oluşturulmuş savunma mekanizmalarının da simgesi olarak okunabilir. Romanın eksi birinci bölümden başlaması da sanki bu eksilmişliğe işaret ediyor: Meşhur hayata sıfır noktasından değil, eksiden başlıyor.
Romanın en dikkat çekici yapısal tercihi ise “Külliyat” bölümleri. Bence esere seviye atlatmış bu bölümlerdeki zekice kurguyla. Başlangıçta farklı ülkelerden, farklı yazarlardan çevrilmiş gibi görünen işkence anlatılarının sonunda aslında Meşhur tarafından yazıldığını anlıyoruz( be öyle yorumladım) . Japonya’dan Finlandiya’ya uzanan bu metinler, işkencenin ve baskının yalnızca ülkemize özgü olmadığını, otoritenin olduğu her yerde benzer yaralar açtığını düşündürüyor. Burada ilginç olan, yazarların çoğunun bilinmemesi. Acı evrenselleşirken bireysel isimler siliniyor.
Romanın güçlü yanlarından biri, mağdur kadar faili de konuşturması. Ancak Cezmi’nin yıllar sonra “bize emredildiği için yaptık” savunması ikna edici olmaktan uzak kalıyor. Tam da burada romanın açtığı etik tartışma önem kazanıyor: Emir almak, vicdani sorumluluğu ortadan kaldırır mı? Benim okuma deneyimimde cevap hayır. Sistem suç üretse de birey kendi eylemlerinin ahlaki sorumluluğunu taşımaya devam eder,
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Yonca Tandoğan
, bir kitap okuduPuan vermedi·384 syf.·
Beğendi
·32 saatte okudu
·Okunma: 10 Haziran 2026 15:48
·2026 50. kitabı
Kıtalar değişir, insan doğası değişmez…
Maryse Condé’yle tanışma romanım Segu. Bir süredir Afrika Edebiyatı denk geliyor okumalarıma. Her seferinde söylenimden sonra günümüzde biraz evrilmiş şekliyle “coğrafya kaderdir ve aynı zamanda kederdir kimilerine göre” deyişini tekrarlıyorum okumalarımda.
En yalın haliyle , tarihî roman yazarken geçmişi romantikleştiren yazarlardan olmadığı kesin Conde’nin. Özellikle Afrika krallıkları, sömürgecilik öncesi toplumlar veya geleneksel yapılar söz konusu olduğunda, onları kusursuz ya da ideal toplumlar olarak sunmuyor. Dinler arası geçişler, animist inançlara göre ritüeller, muskalar, rüyalar, durugörü sahiplerinden alınan haberlere göre davranan insanlar dünyasına dalıyoruz birlikte.
Değişmeyen insanı gerçek de yine aynı. İktidar hırsı!
Kadının konumu da hemen hemen aynı ya iktidar sağlayıcı evlilik için bir obje ya mevki sağlayacak bir çocuk için üretim aracı ya da cinsel haz için onlarcası içinden dönüşümlü seçilen nesne. Ancakyazarımız bu durumu , dönemin toplumsal yapısını çıplaklığıyla göstermek için anlatıyor bize. Aynı tavıra daha sonra erkek egemenliğinin, köle ticaretinin, din savaşlarının ve iktidar mücadelelerinin ele alınışında da tanık oluyoruz.
coğrafya değişiyor, din değişiyor, dil değişiyor , etnisite değişiyor ama iktidar arzusu, statü tutkusu ve insanın kendi çıkarını topluluğun önüne koyması pek değişmiyor. Yani illa beyaz adamın kötülük yapması gerekmiyor; kend içindeki çatlaklar da gereken zararı gayet güzel veriyor. Bu toplumun yıkımını asıl hazırlayan şey dışarıdan gelen güçler mi, yoksa içeride zaten mevcut olan çatlaklar mı?( tanıdık geldi mi?)
Animistlik, İslam, Hıristiyanlık
Yazarın başarısı, bu dinleri kurguda basit bir “iyi-kötü” karşıtlığına indirgememe hali. Hiçbiri tamamen masum ve ideal olan değil, hiçbiri tamamen suçlu da değil.