Avrupa kölelikten derebeyliğe; derebeylikten burjuvaziye geçerken, yani ilerlerken; Osmanlı toplumu eşitlik ve adalete dayanan gelişmiş bir düzenden geriye, derebeyliğe dönmüştür. Hem de, kendi kişiliğine özgü, az gelişmiş bir derebeylik. Nitekim bu düzen de, sırası geldiğinde, girişimci ve devrimci Batı burjuvazisini değil, az gelişmiş ülkelerin az gelişmiş burjuvazisini yaratacaktır.