Ülkü Acar
@acarulku
7/10
2021 34. kitabı
Ayrıntı'nın yeraltı edebiyatı kitaplarını seviyorum. Haliyle Beyaz Zenciler yayınevinin bu serisinden olunca dikkatimi çekti.
Ingvar Ambjornsen Norveç Edebiyatı'ndan okuduğum ilk yazar (Knut Hamsun okumadım henüz, evet). Hakkında çok da bilgi sahibi olmadığım ama Norveç denince sorunsuz, dertsiz, bizim gibi toplumlara nazaran epeyce 'yukarılarda' yaşayan mutlu-huzurlu bir topluluğun ülkesi canlanırdı gözümde. Kitap elbette bu imajı yıkmadı ama refah düzeyinin yüksek olmasının herkesi memnun kılabilen bir özellik olamayabileceğini de aklımın bir köşesine sokmuş oldum :)
Toplum dışına itilmiş değil de kendini o toplumdan soyutlamış, her türlü ideal, ideoloji ve düzen karşıtı, genellikle 'kafası güzel' yaşayan bir grup insanın yaşamını anlatan, anlatırken karşı olduğu o ideoloji ve düzene fazlaca dokundurmayı ihmal etmeyen, otobiyografik özellikte ve muhtemelen epeyce 'kafası güzel' şekilde yazılmış iyi bir yeraltı edebiyatı örneği. Ait olmadığımız hatta yakından bile şahit olmadığımız farklı hayatları okumanın ayrı bir keyfi oluyor. Bu kitap da o keyfi yaşattı.
Ödüllü bir kitap olması ilgimi çekti ve konusuna bakıp da bir 'Çingene hikayesi' olduğunu görünce hevesle okumak istedim. Şimdiye kadar okumadığım bir dünya olması sebebiyle de heyecanlandırmıştı açıkçası.
İlk başlarda fazlaca ama çok fazlaca 'dekore ettiği' cümlelerin okumayı da yorucu bir işe dönüştürmesine rağmen gerçekten de 'Çingene' yaşamına yakından bakan, onların serüvenleriyle ilgili olarak görülmeyeni göstermesi açısından çok da tat alarak devam ettim okumaya. Lakin, bir yerden sonra konu Naciye Abla'nın ekseninde olduğu Çingene dünyasından çıkıp 'anarşistlere yardım ve yataklık'tan hapse giren Yılmaz Güney'den Maraş olaylarına kadar uzadı, sündü, üst üste sarmalandı, kabardı. Tüm olanların ülke tarihinde aşağı yukarı aynı tarih aralığına denk gelmesinden kaynaklı olarak 'şundan da bahsetmeden geçmeyeyim' demek mi istemiş yoksa Çingeneler'in makus talihinin yaşamlarına tezahür eden acılı hikayeleri yeterince 'acıtıcı' gelmemiş de biraz daha acıyla soslama ihtiyacı mı duymuş yazar anlayamadım. Gerçekten etkileyici bir anlatı olabilecekken bir yerde yolundan sapmış ve derinleştireyim derken özünden uzaklaştırmış. Yazık da olmuş. Zira edebiyat dünyamızda pek rastlamadığımız bir konu ve topluluk olan Çingeneler'le ilgili 'önemli' eserlerin başında sayabilirdik şayet başladığı gibi tamamlayabilseydi.
