Obskürantinizm kavramını bilir misiniz?
Karanlıkçılık demektir.
İnsanlığın büyük yıkımlarından sonra; bilgi-gerçeklik önemini kaybeder; "inanma" ihtiyacı dışa vurur. Bu dönemde dogmatizm, akıldışılık her alana sirayet eder; iradesi zayıf olanlar yaşarken çürür.
Yahudileri öven İbn-i Haldun Mukaddime'de Türkler için, "esir olmaktan utanmazlar" diyordu. Ona göre Türk "zindancı" idi: "Kafesinde bir halife / İki Türk zindancı arasında / Tekrarlıyor bir papağan misali / Emirleri ve zindancı lisaninda."
Hadi Osmanlı ulema sınıfının Türkler diye bir derdi yoktu. "İbn-i Haldun'un çömezi" Naima'ya göre, Türkler "etrak-ı biidrak" yani cahildi; "Türk-i bed liva" yani çirkin suratlıydı.