Makineler Düşünebilir Mi?
Alan M. Turing bilgisayar biliminin kurucusu sayılıyor. 1950 yılında o Alan M. Turing’e “Makineler düşünebilir mi?” diye soruyorlar.
“Yüzyılın sonuna geldiğimizde, kelimelerin ve genel olarak öğretilen düşüncenin kullanımı öylesine köklü bir şekilde değişecektir ki, rahatlıkla, düşünen makinelerden söz edebileceğimize inanıyorum” diye cevap veriyor.
Bu sözlerde muğlak kalan bir şey var; acaba Turing "düşünen makineler" derken sadece düşünme kabiliyeti kazanmış makinelere mi atıfta bulunuyor, yoksa zihnini "öğretilen düşünce"lere teslim eden makineleşmiş insanlara da bir göndermesi var mı? Buradan çıkabilecek tartışma konularının sıcak bir ironik çerçevede kalmasını isterdim; ancak durum hiç öyle gözükmüyor, buz gibi soğuk gerçekler inkâr edilemez biçimde gözlerimizin önünde.
-
Gökhan Özcan, "Yapay Zekâ mı, İnsan Zekâsının Yapaylaşması mı?", yenisafak.com, 31 Ağustos 2023-gökhanözcanyazıları
Alan M. Turing bilgisayar biliminin kurucusu sayılıyor. 1950 yılında o Alan M. Turing’e “Makineler düşünebilir mi?” diye soruyorlar.
“Yüzyılın sonuna geldiğimizde, kelimelerin ve genel olarak öğretilen düşüncenin kullanımı öylesine köklü bir şekilde değişecektir ki, rahatlıkla, düşünen makinelerden söz edebileceğimize inanıyorum” diye cevap veriyor.
Bu sözlerde muğlak kalan bir şey var; acaba Turing "düşünen makineler" derken sadece düşünme kabiliyeti kazanmış makinelere mi atıfta bulunuyor, yoksa zihnini "öğretilen düşünce"lere teslim eden makineleşmiş insanlara da bir göndermesi var mı? Buradan çıkabilecek tartışma konularının sıcak bir ironik çerçevede kalmasını isterdim; ancak durum hiç öyle gözükmüyor, buz gibi soğuk gerçekler inkâr edilemez biçimde gözlerimizin önünde.
-Gökhan Özcan, "Yapay Zekâ mı, İnsan Zekâsının Yapaylaşması mı?", yenisafak.com, 31 Ağustos 2023-
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
"In attempting to construct such machines we should not be irreverently usurping His power of creating souls, any more than we are in the procreation of children: rather we are, in either case, instruments of His will providing mansions for the souls that He creates."
[Computing Machinery and Intelligence - Alan Turing (1950)]
Alan Turing, yapay sinir ağları, genel olarak makinelerin öğrenmesi ve özelikle pekiştirmeli öğrenmenin başarıları konusunda prensipte haklıydı. Ancak Turing açıkça ve defalarca yaptığı öngörüsünde yani belirgin bir şekilde insani ama zihinsel olmayan yeteneklere sahip makineler yapmak için büyük bir çaba sarf edilmeyeceğini düşünmekte hatalıydı. Sohbet botları, sanal asistanlar ve ev robotları için giderek artan talep bize tam tersinin doğru olduğunu gösteriyor. Eğer makineler bilinçli olabiliyorsa, er ya da geç bilinçli makineler yapacağız. Dahası, şimdi birçok insan bilincin sadece etik açıdan değil genel olarak da büyük bir fark yarattığını düşünüyor. Bu nedenle insanların makinelerin bilinçli olup olmayacağını sormayı öğrenmesi bizim için yeterince önemli.
Bu soruyu cevaplarken yapacağımız ilk şey önce “makine” ile ne kastettiğimizi belirtmek. Turing makine derken şimdi akıllı telefonlardan süper bilgisayarlara kadar kullandığımız modern bilgi işlem cihazlarıyla aynı tipte bir makine olan dijital bilgisayarları kastediyordu. Turing 1950’li yıllarda bunları yazarak böyle makinelerin gerçek olmasına da katkı sağlamış oldu. Bu sırada, bizim şimdi Evrensel Turing Makinesi olarak bildiğimiz bilgisayarlar için de matematiksel zemini hazırlamış oldu. Yani bilgisayarların o dönem henüz çok yeni olması göz önünde bulundurulursa Turing’in açıklaması gereken çok nokta vardı. Şimdi ise en azından çoğu insan bilgi işlem makinelerinin temel işlevlerine sezgisel olarak aşina durumda. Bu nedenle detaylı bir teorik açıklama yapmamıza gerek yok. Ancak biz makineyi sadece dijital bilgisayarlarla kısıtlamıyoruz. Makinelerin bilinç sahibi olup olamayacağı sorusunu sorarken biyolojik kaynaklı olmayan tüm mühendislik ürünlerini kastediyoruz.
Kitapta 
Entelektüelin Kutsal Kitabı - Biyografiler 49.Hafta
01.12.2025-07.12.2025
Konrad Adenauer
İsaiah Berlin
Alan Turing
Howard Hunt
Necip Mahfuz
Huey Newton
Maharishi Mahesh Yogi
Entelektüelin Kutsal Kitabı - Biyografiler 49.Hafta
01.12.2025-07.12.2025
Konrad Adenauer
İsaiah Berlin
Alan Turing
Howard Hunt
Necip Mahfuz
Huey Newton
Maharishi Mahesh Yogi
Turing testi ile makinenin, insan gibi davranıp davranmadığını test ediyoruz. Haliyle dalkavukluğu ve dalkavukluğun lazımı olan sinsiliği öğretiyoruz.
Sanırım tekrar Asimov okuma zamanım gelmiş.