Hangimiz hayatımızda bir kez olsun Werther olmadık ki :)
Johann Wolfgang von Goethe’nin Genç Werther’in Acıları adlı eseri, yalnızca talihsiz bir aşk hikâyesi değil, insanın duygularıyla aklı arasındaki savaşı anlatan güçlü bir psikolojik romandır. Mektup biçiminde yazılan eser, genç ve hassas ruhlu Werther’in bir köye yerleşmesiyle başlar. Doğaya, sadeliğe ve insanlara büyük bir sevgi besleyen Werther, burada Lotte ile tanışır ve kısa sürede ona âşık olur. Ancak Lotte nişanlıdır ve daha sonra Albert ile evlenir. Werther, bu gerçeği en başından bilmesine rağmen duygularını dizginleyemez. Zamanla aşkı bir hayranlıktan saplantıya dönüşür. Lotte’nin yanında olmak onu mutlu ettiği kadar acı verir; uzaklaşmaya çalışır ama başaramaz. Hayata, insanlara ve topluma bakışı giderek karamsarlaşır. Çevresindeki insanların kurallara, statülere ve toplumsal beklentilere göre yaşamasını yapmacık bulur. Kendini hiçbir yere ait hissedemez. Lotte’ye duyduğu karşılıksız aşk, toplumla yaşadığı uyumsuzluk ve iç dünyasındaki fırtınalar birleşince ruhsal olarak çöküşe sürüklenir. Sonunda yaşadığı acının sona ermeyeceğine inanır ve Albert’in tabancalarını ödünç alarak yaşamına son verir.
Romanın asıl gücü olaylardan çok Werther’in zihninde ve kalbinde yaşanan dönüşümü göstermesidir. Goethe, aşkı romantikleştirmekten çok, kontrolsüz duyguların insanı nasıl tüketebileceğini anlatır. Werther sevmektedir; fakat sevdiği insanı olduğu gibi kabul etmek yerine ona duyduğu arzuyu hayatının merkezine yerleştirir. Bu yüzden eser, yalnızca bir aşk romanı değil, aynı zamanda takıntının, yalnızlığın ve aşırı duygusallığın hikâyesidir. Werther’in yaşadığı acılar zaman zaman okuyucuda empati uyandırırken zaman zaman da onun gerçeklikten kopuşunu eleştirmeye neden olur. Goethe’nin başarısı da burada yatar; okur hem Werther’e üzülür hem de onun hatalarını
Genç Werther'in AcılarıJohann Wolfgang Von Goethe · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2024150,1bin okunma
Güç, en hızlı olanın değil, sabredip doğru anı bekleyenindir.Edebiyat
Kitap sadece intikam almayı anlatmıyor. Asıl soru şu: “İntikam adalet midir, yoksa yeni bir suç mu?” O yüzden sadece bir intikam romanı değil; adalet, vicdan, güç, affetme, insan sınırı ve en önemlisi intikamın insanı da değiştirmesinin romanıdır bütün bu sayfalar.
Edmond Dantes’i o karanlığa gömen dört farklı motivasyon var: Kıskançlık (Danglars), aşk (Fernand/Mercedes), korku (Caderousse) ve politik hırs (Villefort). Her birinin ihanetindeki o farklı tadı hissetmek ve yazarın her şeyi ince ince işlemesi gerçekten muazzamdı. Küçücük detaylar, yıllar sonra dönen bağlantılar, karakterlerin dönüşümü, semboller ve diyaloglar. Hiçbir şey boşa değil. Herkes yerinde, herkes hayatına devam ediyor ama kimse yaklaşan şeyi bilmiyor. Kont biliyor, oyunun kurallarını o belirliyor. O, bir kar topunu tepeden aşağı bırakıyor ve çığın oluşmasını izliyor.
(Bazı karakterler hakkında kısa kısa konuşmak istiyorum. Biraz SPOİLİ olabilir buradan sonrası. SPOİ bitiş yerini büyük harflerle aşağıda belirteceğim.)
Şato d'If ve Rahip Faria ile başlayalım. Burası bir hapishane değil, Edmond’un yeniden doğum yeri. Rahip Faria sadece bir yol arkadaşı değil; o bir kütüphane, bir banka ve bir üniversite. Onun Edmond’a öğrettiği her bilgi, ileride birer silaha dönüşecek. Faria’ya inanmayanların neler kaybettiğini, Edmond’ın neler kazandığını görmek çok güzeldi.
Caderousse’un ölümü… Kont sadece izliyor, müdahale etmiyor, kurtarmıyor. 14 yıllık zindan karanlığının, o soğuk duvarların ve çalınmış bir gençliğin intikamının ilk somut meyvesiydi onun ölümü.
Mercedes ile yüzleşmesi ise tam tersiydi. Bütün o soğuk Kont gidiyor. İçinden eski Edmond çıkıyor. Kırgınlık, özlem ve “olabilirdi” duygusu. Hepsi bir anda yüzeye çıkıyor. Edmond dünyadaki herkesi kandırabilirdi ama kalbinin yarısını kandıramadı.
Monte Cristo Kontu (2 Cilt Takım)Alexandre Dumas · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202537,2bin okunma
#bilimBilim
Elmi janrda oxuduğum Albert Einştein heyatindan ve elmi yaradiciligindan behs eden mükemmel bir kitabUmimiyyətlə bu kitabda elebir seh yoxdurki size maraqsiz gelsin ,Alimin uşaqliğindan ,aile uzvlərine qeder ,təhsili ,işi ,tutduğu vəzifələr,elmi kəşfləri hamisi geniş şəkilde yazilmişdir .Bu kitabi oxuduqdan sonra Einştein haqqinda daha once heç ama heç bilmediyim bir çox maraqli faktlara ve biliklere yiyələndim
Einsteinin butun heyatini bürüyən fizika sevgisi atasinin ona 5 yaşinda hediyye etdiyi bir kompasla başlayir,Albert kompas iynesinin hərekət etmesine səbəb olan sirli qüvvəni xeyal etmeyə başladi .Albert butun həyatini kainati anlamağa həsr etmişdir ,XX yüz illiyin en böyük alimlerinden olan Einsteinin icadi olan teoriler astronomiya elmi olmaqla yanaşi bir çox sahələrə öz tövhesini vermişdir.O fizikaya öz təməlini ataraq Xsusi Nisbilik Nəzəriyyesini ve nüvə enerjisinin elmi təməlini kəşf etmişdir .Kitabda Albertin kəşfleri olan
İzafiyət nəzəriyyəsi(məkan, zaman, sürət və cazibə qüvvəsinin necə işlədiyini izah edən böyük bir fizika nəzəriyyəsidir)
Sicim nəzeriyyesi (kainatdakı ən kiçik hissəciklərin nöqtə deyil, çox kiçik titrəyən “sicimlər” (iplər) olduğunu deyən bir fizika nəzəriyyəsidir)
Kvant nəzəriyyəsi (atomdan da kiçik hissəciklərin (elektron, foton və s.) necə davrandığını izah edən fizika sahəsidir. Bu nəzəriyyə çox kiçik ölçülərdə kainatın qanunlarını açıqlayır) si ve birçox elmi keşflerinden ve aldiği Nobel mukafatindan bəhs edilir.Einstein usaq iken zəka geriliyi olan biri kimi qebul edilirdi ,o danişmağa bele gec başlamişdi.Onun vəsiyyəti oldükden sonra yandirilmaq idi ve belede oldu lakin otopsi(meyidi yarmaq) zamani onun beyni pataloq Tomas Harvey terefinden çixarildi ve araşdirma uçun 20 il boyunca bir bankada saxlanildi.Kitabda Einstein Nazi
Aşkın bir irade beyanı mı yoksa ruhun istemsiz bir savruluşu mu olduğu sorusu, Werther’in bu sarsıcı trajedisinin tam kalbinde yer alıyor.
İnsanlık tarihinin en kadim ve en yaralı sorusu belki de budur: "Aşık olunacak insan seçilebilir mi?" Zihnimiz "dur" dediği yerde, kalbimiz neden çoktan yola koyulmuştur?
Goethe, bu ölümsüz eserinde bizi bir aşkın inşasına değil, bir ruhun yıkımına davet ediyor.
Werther, sadece bir kadına değil, imkansızlığın ta kendisine aşık olan bir adamın portresidir. Lotte; başka bir kalbe mühürlenmiş, verilmiş sözlerin ve toplumun güvenli limanı Albert’in kıyısına demir atmış bir limandır. Werther ise o limana sığınamayan, fırtınada rotasını kaybetmiş bir gemi misali, aşkının imkansızlığıyla beslenen bir melankolinin içine hapsolur.
Büyük oranda Werther’in hayali bir sırdaş olduğuna inandığımız Wilhelm’e yazdığı o yakıcı mektuplarla şekilleniyor. Bu mektuplar aslında Werther’in kendi iç dünyasına tuttuğu bir aynadır. Biz hikayeyi bir gözlemciden değil, bizzat yangının ortasındaki adamdan dinleriz. Ancak acı, kelimelerin taşıyamayacağı kadar ağırlaştığında ve Werther’in kalemi elinden düştüğünde, devreye giren anlatıcı; notlar, günlük kırıntıları ve tanıkların ifadeleriyle bu hazin sonu ilmik ilmik tamamlar.
Eserin en büyüleyici yanı, bu derin trajediyi harikulade ve şiirsel bir üslup ile sunmasıdır. Goethe; doğayı, sevinci ve kahroluşu öyle kelimelerle betimler ki, okuyucu sadece bir hikayeyi takip etmez, Werther’in her bir iç çekişini kendi göğsünde hisseder. Werther için aşk, sadece bir duygu değil; varoluşun en yüksek zirvesi ve aynı zamanda en derin uçurumudur.
"Gözlerimdeki yaşlar, mürekkebime karışırken anladım ki; bazı aşklar yaşanmak için değil, sadece acı çekilmek için yazılmıştır."
Sonuçta Werther bize şunu fısıldar:
Genç Werther’in Acıları1000Kitap
Kitabı okurken değil de kitabı bitirince etkisine girdim. Öncelikle şunu belirtmeliyim Werther’in yaptıklarını onaylamıyorum. İnsan en çok kendisine değer vermeli. Öleceğini bile bile Lotte ve Albert’in bir şey yokmuş gibi davranmasını hazmedemedim. Werther’in Lotte’ye sürekli intihar edeceğini söylemesi aslında onu bu düşünceden çıkartmasını dilediğini düşünüyorum. Werther’in kendisine çok güzel bir hayat yaşatmasını isterdim…
Ölmeden önce Werther’in Lotte’ye yazdığı mektuptan alıntı ile bitiriyorum.
“Burada Lotte! Ölümün esrikliğini içeceğim soğuk ve korkunç kâseyi tutmak beni ürpertmiyor! Onu bana uzatan sensin, ben de almazlık etmiyorum. ”
Genç Werther'in AcılarıJohann Wolfgang Von Goethe · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2024150,1bin okunma
Gençlik mi? Olgunluk mu? (Pornografi)
Gençlik ve olgunluk kitabın temel konusu. Ama her iki durumuda ana karakter Olgun Witold’un kendi dünya görüşü üzerinden okuyacaksınız. Örneğin genç kişilerde erdemli davranışların anlaşılması güç ve kişinin asıl hüviyetini perdelediğini, günaha girmenin ise gerçek zevk olduğunu göreceksiniz. Anladığım kadarıyla Witold ile aynı kanaate olan yazarın Albert’e reva gördüğü son, işlettidiği cinayet ve sonrasında Albert’in kurban oluşu, erdeme sahip kişiliklerin, bir değil çok defa bedel ödemesi lazım geldiğine inandığı yönünde. Tabi yazarın karakteri hakkındaki bu yorumum psikolojik anlamda okuru etkilemeye çalışan yazarların, kurgu kitaplarına belki kabul etmeseler bile kendi dünya görüşerini katmalarından kaynaklı. Tabi kitaba dönecek olursak, daha çok bilinir olmayı hak ediyor. Sanırım yazarın seçmiş olduğu kitap ismi, okunma oranını ciddi orada etkilemiş. Kitap elinizdeyken kapaktaki PORNOGRAFİ başlığını görenlere her defasında, tahmin ettikleri gibi bir şey olmadığına ikna etmek zorunda kalıyorsunuz. Daha sonra okumaya devam ettiğinizde bu usta yazarın sizi olgunluk mu, gençlik mi ikilemi arasında dolaştırıp,siz karar vermeden, hüzünlü bir sonla kitabı bittirdiğini görüyorsunuz. Okuyun ve karar verin…