Alpay

... modern Batı kültürü özgün bir görünüme sahip olduğu coğrafyanın dışına çıkmasaydı daha iyi olurdu. Ama böyle bir şey yapabilmesi mümkün değildi, çok hızlı bir şekilde yaygınlaşmasını engelleyemezdi, çünkü bir yandan içinde kendi kendini yadsımasını sağlayacak tüm unsurları barındırırken, diğer yandan evrensel boyutlara varan bir kabul görecekti. Bu muazzam gel-git olayı hızlandırılmış bir evrensel dekompozisyonu andırmaktadır. Küreselleşme, komik bir tarihsel sonucu andıran bu dekompozisyon sürecinin gerçekleştiği sahneden başka bir şey değildir.

Reklam

Alpay

Siyahlar tarafından benimsenmiş hali bir karnavalı andıran beyaz kültürün siyah kültüre bir son verdiği söylenebilir. Diğer yanda yamyamlık özellikleri taşıyan siyah kültür beyazların uygarlığını yutup, yok etmektedir. Burada bir karnaval ve yamyamlık mücadelesinden söz edilebilir. Denetlenmesi olanaksız bir muazzam antropolojik süreç tüm insanlığı bu maskaralığın içine çekmiştir.

Alpay

İsterseniz Borges'in, yenilenlerin aynanın ön tarafına geçerek kendi yansımalarıyla baş başa kaldıkları ve kendilerini mağlup ederek aynanın arka tarafında kalanların imgelerini yansıtmaya mahkum oldukları "Aynalar halkı" adlı o insanı düşünmeye iten anıştırıcı öyküsü üzerinde biraz duralım. Borges burada aynanın ön tarafına geçen insanların zaman içinde aynadaki yansımalarına giderek daha az benzediklerini ve bir gün yeniden aynanın arka tarafına geçerek imparatorluğun egemenliğine bir son vereceklerini düşünmektedir. Bu dünya çapındaki meydan okumanın ne anlama geldiğini gerçekten anlamaya çalıştığımızdaysa köleleştirilen toplumların —tüm köleleşmişliklerine karşın— efendilerine giderek daha az benzemek ve özgürlüklerine kavuşmaya çalışmak yerine, onlara giderek daha çok benzeme gayreti içinde oldukları, model olarak aldıkları toplumların gülünç birer taklidine benzedikleri, yani giderek daha bir köleleşmeye çalıştıkları görülmektedir ki, bunun da bir başka intikam alma biçimi yani kendisinden kaçabilmenin olanaksız göründüğü bir strateji olduğu söylenebilir. Bu stratejinin bir zafer kazandığını söyleyebilmek de olanaksızdır, çünkü hem köleler hem de efendileri yok edebilecek niteliklere sahiptir.

Takip Önerileri

Alpay

Beyazlara benzemeye çalışan siyahların aslında siyahlaşan beyazlardan başka bir şeye benzemedikleri söylenebilir. Başlangıçtan itibaren beyazların kendilerine olan güveni onları yanılgıya sürüklemiştir. Bu da bize birçok ırktan oluşan modern uygarlığın tüm ırksal, cinsel, kültürel özgünlüklere kendi kendilerinin bir parodisine dönüştürecek kadar yanıltıcı bir görünüm kazandıran bir evrenden ibaret olduğunu göstermektedir.

Alpay

Tarihsel anlamda modernleşme ilk kez Batıda gerçekleşmiş olabilir, ama biz bu sürecin tüm sonuçlarına tanık olduktan sonra ona yön değiştirtip gülünç hale getirdik. Oysa modernleşme mantığı bizim bu değerleri bütün dünyaya dayatmamızı, beyazların fatum'unun [yazgısının] Kabil'in torunları tarafından da paylaşılması gerektiğini ve hiç kimsenin bu türdeşleştirilme/benzeşme, kandırılma sürecinden kaçamamasını arzulamaktaydı.