S.T:...Freud'un Sophokles'ten yaptığı çeviriler var elimizde. Kral Oidipus'tan 23 dizeyi Grekçeden Almancaya çevrilmiş ve bugün Grekçe uzmanları bile Freud'un çevirilerinde önemli bir hata bulamıyorlar. Almanca dışında Fransızca ve Latinceyi çok iyi biliyor, İngilizceyi inanılmayacak kadar iyi biliyor ve inanılamayacak bir Shakespare hayranı...
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Ş.A.: Banyolarını da dadı yaptırırmış o zaman.
S.T.: O sırada bu kilise atmosferi Freud'un kafasından gitmez. Evde bir banyo anlatısı vardır; su doldurulur leğene, ilk önce dadı yıkanır, sonra da Freud'u yıkar. Yalnız leğen kanlıdır. Bu içinde kırmızı kanlı su bulunan leğende Freud'un yıkanması, yeni heyecanların da kaynağı olur. Fakat bu kırmızı kanlı suyun Monika'nın adet kanamasından sonra mı oluştuğunu, yoksa Monika'nın İsa'nın kanını genç çocuğa aşılamak için bir yerini keserek mi bu kanlı suyu oluşturduğunu bilemiyoruz. Ama her halükarda Monika'nın yıkandığı suda yıkanması, Freud için yaşam boyu unutmayacağı kışkırtıcı anlardan bir tanesi.
Ş.A.: Freud'un yazgısı için önemli birkaç olay var. Birincisi annesiyle trende geçirdiği gece. Bundan bahsedebilir miyiz ?
S.T.: Evet, bu herhalde yaşamındaki en önemli anılardan bir tanesi. Freud ailesinin Freiberg'den Viyana'ya neden göç ettiklerini bilmiyoruz. Bu bir giz. Bilinemiyor. Olasılıkla baba Jacob, oğullarıyla Amalia arasındaki ilişkiyi kesmek için, bir tür oğullarını feda ederek, onları Londra'ya gönderip Viyana'ya göç etmeye karar veriyor. Çünkü bugüne kadar yapılan araştırmalarda onların göç ermesini gerektirecek ne bir Yahudi düşmanlığı ne bir ekonomik zorluk ne de başka bir olumsuzluk saptanabilmiş. Bu göç Freud'u çok üzüyor. Bir kere, doğduğu yerden ayrılıyor. Ayrıca trende ilk kez Freud'un kendi deyimiyle Philipp'in, üvey kardeşinin olmadığı bir yerde annesiyle baş başa kalıyor. Ve annesi iç çamaşırlarıyla. Ve ölene kadar Freud'un kafasında dişi anneyle baş başa kalmasının anısı var. Bu, gelecekte oluşturacak olan nedenlerden bir tanesi. Bunu, sonradan tesadüfen ele geçen mektuplarında arkadaşı Fliess'e yazıyor.
S.T.: "Bilimsel bir peri masalı" aslında Freud'a yöneltilen bir ucuzlama, aşağılama tanımı. Şöyle ki; onun yaşadığı çağın yarı Tanrı hekimlerden, Viyana'nın en ünlü hekimlerinden Richard von Krafft-Ebing, Freud'un ilk konferansına gelir. Freud ilk kez 21 Nisan 1896'da, Viyana Nöropsikiyatri Cemiyeti'nin düzenlediği bilimsel bir toplantıda, sanıyorum 18 hastasını takdim eder ve onlar hakkında görüşlerini sunar. Bu toplantıyı dinleyen Richard von Krafft-Ebing'e, " Nasıl buldunuz bu yeni yetme psikiyatrın görüşlerini?" diye sorulduğunda," Olsa olsa bunların hepsi "bilimsel bir peri masalı'dır," diyerek, o kibarlık içinde yapabileceği en uç ucuzlamayı yapar.
S.T.: ...Ama Freud'un biyografisini, aynanın arka yüzü dercesine tersinden okumaya başladığımız zaman, Freud'un yaşadığı ortama benzer bir ortamda bulunmam gerekirmiş meğerse. Çünkü Freud, bir negatif özgürlük ortamında yaşayan insandı.
Ş.A.: Ne demek bu?
S.T: Bir azınlık psikolojisi içinde, bir tür diasporik yaşamın içindeydi. Benim de bunu sezinleyebilmem için buna benzer bir mini sürgün hayatını yaşamam gerekecekmiş . Onun yazdıklarında, neler çektiğini, ait olmadığı bir toplumda yalnız ve izole yaşamının ne demek olduğunu anlamaya, sezinlemeye başladığım zaman başka bir Freud'la neredeyse dost olmaya başladım. İlk önce Freud'un yaşadığı evlere, sonra ona esin kaynağı olan yapıtları, örneğin Roma'yı, örneğin Akropolis'i, Louvre Müzesi'ndeki Michelangelo'nun yapıtlarını ve de daha da ileri giderek, onun 48-49 sene oturduğu koltuğunun karşısındaki gravürdeki Karnak Tapınağı'nı birkaç kere gezip orada neredeyse diz çökmem gerekecekmiş. Tabii bunlara ek olarak okuduğu kitapları, Karamazov Kardeşler'i ve hepsinden önemlisi Camus'nün Düşüş romanını okuduktan sonra Freud'un biyografisine yaklaşma cesareti buldum.