DERVİŞLİK YAPIP NAMAZ KILDIRAN İNGİLİZ AJANININ HATIRALARI:
Önce Osmanlıca öğrendi, sonra dinini, kılığını ve adını değiştirdi..
Adı Arminius Vambery idi, Türklerin arasına Reşid Efendi adıyla karıştı..
Devletin en üst makamlarının arasına karıştı..
2.Abdülhamid'le dostluk kurdu..
Abdülhamid'in güvenini kazandı..
Anadolu ve orta Asya seyahatine çıktı..
Artık o bir derviş idi..
Tam 4 yıl Osmanlı topraklarında kaldı.. Osmanlıcayı mükemmel denebilecek kadar iyi konuşuyordu..
Hiç kimse ondan kuşkulanmadı..
Herkes tarafından büyük saygı ve ilgi gördü..
Ta ki, yıllar sonra Londra'ya döndükten sonra anılarını yazınca deşifre oldu..
O bir İngiliz casusuydu.!
Anılarında şunları yazıyordu:
"Derviş kimliğiyle aralarına girdim..
Eğer hakiki hüviyetim açığa çıkmış olsaydı, bırakın, Osmanlı Sefarethanesi'nin has itibarlı misafiri olabilmemi, hayatım dahi kaybederdim..
Ben Reşid Efendi, sefirin has misafiri ve dostu olarak, bu Türk hacıları nezdinde gün geçtikçe itibar sahibi oldum..
Öyle saf ve mert insanlardı ki, kendi hayatlarında yalan söylemedikleri için, hiç kimsenin ne sebeple olursa olsun yalan söyleyebileceğine, hele, hakiki hüviyetini saklayacağına asla ihtimal vermiyorlardı..
Türkler mert, saf ve güvenilir insanlardır..
Muhataplarını da kendileri gibi bilirler ve her söylenene itimat ederler..
Bilhassa dini ve manevi konularda çok hassaslar bu konularda kimsenin yalan söyleyeceğine asla ihtimal vermezler..