Kaldı Ki, Burası Dünya, Burada Her Şey Yarım Kalır·208 syf.·
9/10
2026 51. kitabı
Öyle bir kitap okudum ki, çok duygulandım ve heyecanlandım. Çünkü binlerce kitap okumuş birisi olarak benim için en özel isim Cengiz Aytmatov’dur. O, 10 Haziran 2008'de vefat etti. O süreçte Türkiye Türkçesine çevrilmiş pek çok eseri vardı. Ancak vefatından sonra da bazı eserleri Türkiye Türkçesine çevrildi ve her seferinde ben büyük bir heyecan duydum. 2017'de Baydamtal Irmağı'nda Türkiye Türkçesine çevrilmişti. Ardından 2023’te Bulgar Kızı-Talas’ın Kıyısında gibi eserleri yine Türkiye Türkçesine çevrildi. Biz bitti zannediyorduk fakat bitmemiş. İki eseri daha Türkiye Türkçesine çevrilmiş durumda: Altın ve Kar ile Toprak ve Flüt…
Bu iki eserin ortak bir özelliği daha var. İkisi de yarım kalmış. Rahmetli Aytmatov bu eserleri yazmaya başlamış ancak yarıda kalmış.
Altın ve Kar ile başlayayım. Bu, Rusların povest dedikleri, bir uzun hikaye gibi görünüyor. Altın ve Kar'ın adını ben ilk defa duymadım; ta 1998 yılında duymuştum. O zaman Cengiz Aytmatov okumaya başladığım ilk dönemlerdi. Bir dergide röportajı yayınlanmıştı. Aralık 1998'di. Zaten doğumunun 70. yılıydı. Bu sebeple Türkiye Cumhuriyeti onu onore etmişti. Ankara'da misafir etmişlerdi. Orada Aytmatov etkinlikleri düzenlenmişti. O süreçte bir röportajdı ve bir müjdeden bahsediyordu. Üzerinde çalıştığı bir eserden söz ediyordu. İsmi Altın ve Kar'dı. Fakat yarıda kalmış. Sonrasında hiçbir ses çıkmadı tabii. O röportajdan on sene sonra aramızdan ayrıldı.
Şimdi Altın ve Kar'dan söz edeceğim ama önce yayıneviyle ilgili bir şey söyleyeyim. Eser hiçbir şekilde duyurulmamış. Halbuki çok önemli bir çalışma; benim bile tesadüfen haberim oldu. Bir de ön söz yazdırılmış. Lakin ön sözü yazan kişinin Aytmatov yetkinliği olduğunu pek zannetmiyorum. Ayrıca keşke bunu son söz olarak yazsaymış. Her ne kadar uyarsa da, ipucu
Cengiz Aytmatov aynı zweig gibi kitapları rahat akıcı okunan duyguyu okura güzel geçiren bir yazar, bu kitabı da öyle kurgu güçlüydü fakat sonunu beğenmedim beni tatmin etmedi. Kitabın başlığından dolayı bir günde yaşanan çok yoğun duygular olaylar aradım finalde ama bulamadım
Yarım kalan bir başyapıtın tamamlanışı
Puan vermedi·416 syf.··
Beğendi
·2026 26. kitabı
·9 günde okudu
·Okunma: 15 Haziran 2026 20:32
Yoğun , dertli, zamansız ve bir o kadar da şaşırtıcı bir kitap.
Bir tarafta bozkırda yaşam mücadelesi veren köylüler, diğer tarafta Sovyetler Birliği ve Amerika nın birleşip kurduğu bir uzay programı, uzaylılarla yapılması planlanan diplomatik temaslar.
Ana kahramanın insancıl dertleri o kadar iyi verilmiş ki hepsini okurken hissetmek mümkün.
Hayırsız evlat, rejim baskısı , karşılıksız aşk, çaresizlik , yok edilmeye çalışılan kimlikler,
başına deve derisi sarılıp güneşte bırakılan ve hafızası kaybettirilerek köleleştirilen mankurtlar ....
Romanın en ilginç bölümü kitaptan çıkarılmış.
Sovyetler Birliğinde o bölümün yayınlanmasına izin verilmemiş ve daha sonra ayrı bir roman olarak yayınlanmış.
(Cengizhan a Küsen Bulut)
Bu iki kitap birlikte okunduğunda anlamlı oluyor. Gün Olur Asra Bedel kitabını okumuş olmak için ikisini birlikte okumak gerekli diyor kitabın çevirmeni.
Cengizhan a Küsen Bulut kitabını tek okuyan kişi için havada kalan bir metin olabilir.
Birlikte okunduğunda insan dehsete düşüyor.
Yeni doğmuş bir kadının bebeğinden ayrılıp sırf koyulan kurala uymadı diye öldürülmesi,
tutuklu bir öğretmenin çaresizliği, hükümdar olmak için aslında yeri geldiğinde merhametsiz olmak gerektiği ama günün sonunda adaletsizliğin karşısında doğanın bile yanınızda olmadığı gerçeği ...
İnanılmaz etkileyici bir roman daha...
Okumayı düşünen herkese keyifli okumalar...
Cengiz Aytmatov bu eserinde; teknoloji, modernleşme ve siyasi rejimler ne kadar ilerlerse ilerlesin, geçmişini, köklerini, dinini ve kültürel hafızasını kaybeden bir toplumun "mankurtlaşarak" köleleşeceğini; insanı insan yapan yegane şeyin kendi tarihiyle kurduğu bağ olduğunu vurgulamaktadır.
GÜN OLUR ASRA BEDEL: HAFIZANIN VE KİMLİĞİN ROMANI1000Kitap
Birçok araştırmacıya göre Aytmatov’un başyapıtı Gün Olur Asra Bedeldir.
Roman, görünüşte Kazangap isimli bir kişinin cenaze yolculuğunu anlatır. Ancak bu yolculuk aslında insanlık tarihinin, hafızanın ve kimliğin yolculuğudur.
Eserde yer alan “mankurt” efsanesi dünya edebiyatına yeni bir kavram kazandırmıştır. Mankurt, geçmişini, ailesini, milletini ve kimliğini unutturulmuş insandır.
Aytmatov’a göre insanı insan yapan yalnızca biyolojik varlığı değil, hafızasıdır. Hafızasını kaybeden insan, başkalarının yönlendirdiği bir nesneye dönüşür.
Bugün kültürel yabancılaşma, kimlik bunalımı ve tarih bilincinin kaybolması üzerine yapılan birçok tartışmada “mankurtlaşma” kavramının kullanılmasının sebebi budur.
Bir taraftan toprağına bağlı insanlar diğer taraftan uzayla ilgili buluşlar. Bir taraftan atalarına,mezarlarına ölüsüne sahip çıkmaya çalışan Yedigey diğer taraftan teknolojinin körleştirdiği yeni nesil. Teknolojiye sahip oldukça kültürümüzden uzaklaşıyor muyuz? Kitabın bir bölümünde Moğollar tarafından mankurtlaştırılan kişilerin öyküsüne değinilmiş. Okurken bile insan ürperiyor. Peki neden bu ayrıntıya yer verme gereği duymuş ki yazar diye düşünürken kitabı okudukça işkenceye gerek kalmadan günümüzde dijital dünyanın bizleri düşünmekten yargılamaktan uzak tutup nasıl da mankurtlaştırdığını görüyoruz. Kitabın dikkat çektiği bir başka detaysa sırf düşüncesinden dolayı yargılanan, etiketlenen bu nedenle mahkum olan hatta yaşadıklarına dayanamadığı için ölen Adilbay’ın öyküsünü okuyoruz. Tarih boyunca kaç insan kimlik savaşı verdi, kaç insan bu uğurda yitip gitti. Ve belki de bu savaş dünya döndükçe devam edecek. Ve bizler bir taraftan düşüncemizi gizlemek zorunda kalırken bir taraftan da sorgulamayan modern köle olmaya mahkum olacağız.