Selahattin Atakan Aydoğmuş
@atakanaydogmus
nihil novum sub sole
eü - edebiyat
5 okur puanı
Ekim 2024 tarihinde katıldı
Asimov'un meşhur Vakıf serisinin binlerce yıl öncesindeki cinayet olaylarına değinerek evreninin oluşumunu detaylı bir şekilde işlediği Robot serisinin ikinci kitabı. Okudukça Asimov'un dehasını takdir ettim. Yapay Zeka ve robotikteki gelişmeler olsun, bu gelişim sonucunda ortaya çıkacak etik ve küresel sorunlar olsun oldukça nokta atışı tahminler yapmış Asimov. Üç Robot Yasası'nın bariz tacizlerini ve eksikliklerini görebildiğimiz Çıplak Güneş'te, Elijah Baley isimli dünyalı dedektifimiz Solaria isimli oldukça gelişmiş bir gezegene bir cinayeti aydınlatmak için gönderiliyor. Dünya'dakilerin yeraltı şehirlerinde, açık alandan korkarak ve Uzaycı olarak adlandırılan diğer gezegenlerdeki insanlara kıyasla daha kötü koşullarda yaşadığı bir gelecekteyiz. Dünya'lıları "aşağılık hayvanlar" olarak nitelendiren Uzaycılar, sosyal iletişim ve analiz gibi konularda oldukça yetersiz kaldıkları için aşağılık gördükleri Dünya'lıların bir dedektifine ihtiyaç duyuyorlar. Serinin ilk kitabı olan Çelik Mağaralar'da da asıl adamımız Baley'e eşlik eden Aurora'lı ortağı insansı robot Daneel Olivaw, bu kitapta da bize eşlik ediyor. İnsana benzemek ve onu taklit etmek konusunda kusursuzluğa en yakın prototip olan Daneel, Nazi'lerin Übermensch fantezisinden fırlamışçasına İskandinav ve güçlü bir görünüme sahip. Güçlü görünümünün ardındaki Pozitronik beyin, onu emirlerin ve üç yasanın içinde daire çizip duran bir köle haline de getirse, kölelerin en gelişmişi ve başarılı taklitçisi olduğunu söylemek yeridir.
(buradan sonrası spolier alert.)
Solaria'lı sosyolog -ayrıca gezegendeki tek sosyolog- Dr. Anselmo Quemot'un Solaria'daki sistemin oluşumu hakkındaki fikirlerini oldukça çarpıcı ve gerçekçi buldum. Quemot'a göre, yirmi bin insana ve yüz milyonlarca robota ev sahipliği yapan Solaria'nın
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Tanpınar’dan
Sevgilinin bütün davranışları hükümdarın davranışlarıdır. Sevmez, bir nevi tabii vergi gibi sevilmeyi kabul eder. İsterse iltifat ve lütfeder. Hattâ hükümdar gibi ihsanları vardır. Yine onun gibi, isterse, bu lutfu ve ihsanı esirger. Hattâ cevr eder, işkence eder, öldürür. Kıskanılır fakat kıskanmaz.
Sol elime baktı. Sol elimin yüzükparmağına.
"Sen de evlisin demek" dedi.
"Evet" dedim.
"Karın bizi böyle görse kim bilir n'apar?" dedi.
"Hiç, dedim. N'apacak?"
Hiç olur mu? Beni bırakıp gider. Zaten bugünlerde dırlanıp
duruyor. Seni bırakıp gideceğim, diyor. Yalnız kalacaksın, diyor.
Köpekler gibi, diyor. Yalnız, yapayalnız kalacaksın." O bunları
bağırırken, ben, köpekler gerçekten yalnız mı, diye düşünüyorum.
Sonra: Beni bırakıp nereye gidebilir? Sonra: Giderse gider. Git.
Def ol git. Nereye istersen git. Canın nereyi çekiyorsa git. Def ol.
Bir daha da geri dönme.
Sayfa 375
Grup ne kadar büyükse o kadar zehirlidir. Grup ne kadar büyükse, bir birey olarak güzelliğinden grup düşüncesi için bir o kadar feda etmen gerekir. Bireysel güzelliğinden vazgeçerek aynı zamanda insanlığından da birçok şeyi feda etmiş oluyorsun. Kendin için asla yapmayacağın şeyleri grup için yaparsın. Yaralamak, acı çektirmek, öldürmek ve içmek... Hepsi bunun bir parçasıdır çünkü sen kimliğini kaybettin. Çünkü şimdi sen, senden daha büyük olan bu "şeye" bağlısın ve seni kontrol eden şey budur.
Çünkü dünya bildiğimiz ve gördüğümüz kadarıyla bir tek son sunar: ölüm, çözülme, parçalanma ve sevdiğimiz biçimlerin kayboluşuyla kalbimizin çarmıha gerilmesi.