Yazar:
Isaac Asimov
Çevirmen:
Cihan Karamancı
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 15 dk.
Sayfa Sayısı:
256
Basım Tarihi:
2021
İlk Yayın Tarihi:
1958
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Orijinal Adı:
The Naked Sun (Robot #2)
ISBN:
9786258475579
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Robot serisinin ikinci kitabı Çıplak Güneş; özgün fikirlerle oluşturulmuş kurgusu, gelecekte insanların kaygıdan kaçmak için kullandığı stratejileri işlemesi ve bir cinayete ilişkin akıl yürütmeleri ön plana alan konusu ile kolay okunan ve merak uyandıran bir kitaptı. Özellikle Vakıf serisinde en sevdiğim kitap olan Vakıf ve Dünya'da geçen Solaria Gezegeni'ni işlemesi, farklı kültür ve yaşantı biçimlerinin nasıl geliştiği ve pekiştiğini anlatması en sevdiğim yanı oldu. Ancak davranışları sebebiyle sevemedigim bir karakter olan Elijah Baley ve soruşturmada kullandığı yöntemler ilk kitapla çok fazla benzerlik içeriyordu. Polisiye kısmı yine ilk kitaptaki gibi yüzeysel işlenirken, kişilerarası ilişkiler ve yaşantı biçimlerini vurgulayan yapısının öne çıktığını düşünüyorum.
Dış gezegenlerden biri olan Solaria, robotik uzmanlığın geliştiği, bütün işlerin robotlar tarafından yapıldığı, insanların geniş arazilerde konforlu bir yaşam sürdüğü bir yapıya sahiptir. Bu gezegende insanlar, birbiriyle üç boyutlu görüşmeler yaparak, fiziksel iletişimden kaçınmakta, sosyal izolasyonu ahlaki bir kural olarak görmektedir. Suç olmadığı için polis teşkilatı da bulunmamaktadır. Ancak bir gün herkesi şaşırtan bir olay gerçekleşir; bir cinayet işlenir. Böyle bir duruma alışkın olmayan gezegen yetkilileri, Uzaycı cinayetini başarı ile çözümlemiş Dünyalı Elijah Baley ve ortağı Daneel Oliwaw'ı soruşturma için görevlendirir. Ancak üstü kapalı, çelik mağaralar olan Şehir Devletlerinde yaşamaya alışkın olan Baley, kendi kültür,yaşam ve anlayış biçiminden uzak Solaria yerlileri ile nasıl bir soruşturma yürütecektir?
İzole yaşamlar, robotlar, iletişim kurmayı sağlayan üst düzey teknolojiler gibi öğeleri, geleceğe yönelik yaratıcı, sorgulatan düşünceleri ve merak uyandıran kurgusu ile keyif
Asimov'un 'Robot Serisi'nin ikinci kitabı. Pek de mümkün olmayan şartlar altında işlenmiş gibi görünen bir cinayeti soruşturmak üzere Dünyalı dedektif Elijah Baley'nin ve Auroralı robot ortağı Daneel Olivaw'ın Solaria adlı bir dış gezegene gönderilmesini konu ediniyor. İnsan ve robot iki dedektifin de cinayeti çözmek dışında gezegenlerinin amaçlarına hizmet etmek üzere güdülenmeleri konuya içsel bir tempo katmış.
İlk kitapta robotlara karşı çok daha şiddetli önyargılara sahipken bile ortağı R. Daneel Olivaw'a etik davranan Dedektif Baley'nin bu kitaptaki yersiz hıncını abes bulmadım değil.
Kitap 3. şahıs ağzından anlatıldığı için dedektifin cinayetin çözümüne dair geçirdiği zihinsel süreçlerin bilinemiyor ve ancak dedektifin ağzından anlatıldığında öğrenilebiliyor oluşu cinayet dışında, sürecin kendisini de gizemli kılmış.
Yanında getirdiği etik soru işaretleriyle birlikte çözülen düğüm de insana "o durumda ben olsaydım ne yapardım" diye düşündürüyor.
Teknolojinin ve medeniyetin(!?) geldiği noktaya rağmen, insanlığın zaaflarının yok olmayacağını, ancak ve ancak şekil değiştireceğini göstermesi yönünden akılda kalıcı bir kitap ve seri olduğunu düşünüyorum.
İlk kitapla dedektifimizin bakış açısına atılan değişim tohumunun bu kitapla nasıl filizlendiğini görmek keyifli bir süreçti.
Kitabın sonunda R. Daneel Olivaw'ın durumuyla ilgili bir açıklama yapılmamış olması ise memnun kalmadığım tek kısım oldu.
Robot Serisinin ikinci kitabı Çıplak Güneş İthaki tarafından Aralık ayında yayımlandı. Aynı kitap Altın Kitap’tan Güneşin Tanrıları ismiyle daha önce de basılmıştı. Eski baskıyı bulmak artık çok zor bu sebeple merak ettiğim için e-kitap olarak inceledim. Açıkçası iki çeviri arasında bu kadar fark olmasını beklemiyordum. Mesele farklı kelime kullanımı veya anlatım tarzı değil. Kitapta farklılık göstermemesi gereken bazı sayısal veriler bile farklı çevrilmiş. Hangisi aslına uygun bilmiyorum. Ben Cihan Karamancı çevirisini daha çok sevdim.
Kitap Çelik Mağaralar gibi bilimkurgu ve polisiye türlerini içeriyor. Elijah Baley yine bir cinayet için görevlendiriliyor. Bu cinayet dış gezegenlerden biri olan Solaria’da işlendiği için büyük öneme sahip. Çünkü ilk kez Dünya’dan bir insan dış gezegenlerden birini görecek ve Uzaycıları kendi ortamlarında inceleme fırsatı bulacaktır. Elijah karakterine ise ilk kitaptaki gibi ailemizin robotu Daneel Oliwaw eşlik ediyor.
Solaria gezegenini Vakıf serisinde kısa bir bölümde olsa okumuştuk. Oldukça ilgi çekici bu gezegende insanlar birbirlerinden neredeyse tamamen yalıtılmış bir hayat sürüyor. Büyük arazilerinde bir sürü robotun arasında birbirlerini görmeden sürdürdükleri bu hayat, insanlığın en temel dayanaklarından olan sosyalleşme ve toplum oluşturma sürecine tamamen aykırı bir oluşum. Bu yapının oluşturulma sürecinde ise koşullandırılmalar ve tabiki robotlardan yararlanılıyor. İnsanların bırakın birbirine dokunması aynı ortamda olması bile tabu olarak görülüyor.
Polisiye türünü pek sevmeyen biri olarak kitaptan keyif aldığım kısımlar Solaria’daki yaşamın anlatıldığı bölümlerdi. Bunun haricinde kitap ortalama bir polisiye olarak kabul edilebilir. Robot serisinin son diğer kitaplarından daha ümitli olduğumu söyleyerek yorumumu
ÇIPLAK GÜNEŞ~ASIMOV (ROBOT SERİSİ 2. KİTAP)
(1. kitap Çelik Mağaralar yorumum için profilime bakabilirsiniz.)
Robot Serisi 2. kitabı olan Çıplak Güneş’te yine ana karakterlerimiz Dedektif Baley ve Robot Daneel.
Baley ve Daneel benim favori karakterlerim oldular.
Bir insan ve bir robot ilişkisinin bu kadar duygusal yazılabileceğini tahmin etmezdim. Daha doğrusu ben bu iki karakter arasında yaşanan olaylarda hep duygulanıyorum. İkisini de çok seviyorum.
Çelik Mağaralar’da çözdükleri cinayetten sonra yolları ayrılan Baley ve Daneel, Çıplak Güneş’te yeniden bir cinayeti çözmek için bir araya geliyor.
Bu seferki cinayet dış gezegenlerden biri olan Solaria’da işleniyor ve bu çok garip bir olay çünkü daha önce bu gezegende hiç kimse öldürülmemiş.
Ayrıca bu gezegende 20.000 insan ve 200.000’den fazla robot var. İnsanların birbiriyle ilişkisi yok denecek kadar az. Çok farklı düşünce yapısına sahip bir gezegen yani Solaria. Dedektif Baley’in de tabii ki bazı endişeleri var bu gezegende bir cinayet soruşturmasında görev almaktan fakat ona yardım etmesi için R. Daneel’i görevlendirdiklerinde tüm endişeleri dağılıyor. Nasıl dağılmasın ki? Daneel o kadar tatlı bir insansı robot ki…(insandan asla ayırt edilemeyecek fiziksel özelliklere sahip)
Baley’in muhteşem bir zekası var; her olayı detaylıca inceliyor, akıl yürütüyor, iz sürüyor…
Seriye yeni karakterler de dahil oluyor ve kurgu daha da ilgi çekici hâle geliyor.
Ben yine çok beğendim kitabı, serinin ikinci kitabında da beni mest etmeyi başardı Asimov. Çok hoşuma gitti.
İlk kitaptan daha çok sevdim bunu, karakterleri de çok hoşuma gidiyor az önce dediğim gibi. Üçüncü kitap için sabırsızlanıyorum!
Kendi aynamızdan bir cinayet öyküsü
Farklı bir gezegende işlenen akılalmaz bir cinayet... Peki, ne bu kadar akılalmaz? İşte bunun cevabı gezegenin özelliklerinde saklı. Burada, insanlar birbirlerinden tamamen kopmuş durumdalar. İletişim yalnızca sanal olarak, hologramlar üzerinden gerçekleşiyor. Karı kocanın bile birbirine yakınlaşmasının tuhaf ya da ayıp olarak nitelendirildiği bir toplum bu. Tüm işler robotlar tarafından yapılıyor, sanat ya tamamen soyut bir biçimde icra ediliyor ya da hiç edilmiyor. Duygulardan arındırılmış bu dünyada, evlilikler bile genetik uyuma dayalı bir sistemle yürütülüyor.
Böyle bir toplumda, kim birine yaklaşarak onu öldürebilir? İşte bu sorunun cevabını bulmaya çalışacağız.
Ana karakterimiz Elijah, bizim dünyamızdan geliyor. Ancak bizim dünyamız gerçekten "bizim" dünyamız mı? Bakıldığında, cinayet işlenen gezegenin tam tersi gibi görünüyor. İnsan nüfusu 8 milyarı geçmiş, çelikten duvarlar içinde yaşıyoruz. Siyasi ve sosyolojik sıkıntılarla boğuşuyoruz. Mantıktan çok, durumlara verilen ani tepkilerle yönetilen bir sistemin içerisindeyiz. Diğer gezegenler tarafından daha düşük bir konumda görülüyoruz. Aslında bu tasvir edilen iki gezegen de bizim dünyamız. Neden mi? Çünkü tüketim odaklı bir toplumda, yalnızca tüketicilere dönüştük.
Her şeyi bizim için yapan robotlarımız olmayabilir, ama her şeyi ayağımıza kadar getiren teknolojimiz var. Bir üst sokaktaki markete gitmeye bile üşeniyoruz. 8 milyar nüfusa ulaşmamıza rağmen, insanın insana olan temasının giderek azaldığı, sosyolojik olarak çöküşte olduğumuz bir dönemden geçiyoruz. Hiç olmadığı kadar kalabalık ama bir o kadar da yalnızız. Buna rağmen, yakınlarımızla bile görüşmeye tahammülümüz kalmamış durumda. Sanal ortamlar, yani sosyal medyanın bize sunduğu o çelik mağaralarda yaşıyoruz.
Gözümüzün önündeki gerçekleri
Çıplak Güneş'i okumak keyifliydi ama okurken aklıma yatmayan şeyler olacağını tahmin etmemiştim. Günümüz yapay zekasını neredeyse her an deneyimliyor olmamıza karşın 1950'li yıllarda çıkmış bir kitapta, yazarın, robotlar üzerine kurduğu evrendeki robotlarının ne kadar ilkel kaldığını garipsememiz saçma olur, bunu biliyorum. Bana tutarsız gelen kısımlar zaten robotların tarafı değil, insanlarınki.
Asimov, bazıları yanlış (örneğin; insanların, çocukken her şeyden korktuğu, büyüdükçe korkularından arındığını söylediği kısım; aslında tam tersi bebek/çocuk olduğumuz zamanlar en korkusuz olduğumuz -genlerle geçen temel korkular hariç- zamanlardır, korkuyu büyüdükçe öğreniriz), bazıları da -ihtimal dahilinde olsa bile- yaşanması pek mümkün olmayan "bence" distopyalar yaratmış. Evrende robotların bulunması, dünyalar arası yolculuk ve uzay/uzaycı konularının işlenmesi eserleri bilimkurgu kategorisine dahil etse de hikaye polisiye üzerinden ilerlediği ve olayların asıl odağı insanlar üzerinde olduğu için bana daha çok distopya/polisiye okuyormuş izlenimi veriyorlar. İkinci kitapta bunu daha çok hissettim. Üçüncü kitapta ise bunun değişeceğini düşünüyorum çünkü olaylar biraz daha gezegenler, insanlar/uzaycılar arası çatışmaya evrilecek gibi bir mesaj vermiş son bölümlerde Asimov. Baley bu kapışmalarda nasıl bir rol oynayacak görmek için sabırsızlanıyorum.
Şöyle bir toparlayacak olursam:
Kitapta her şeyi Baley ile birlikte öğrenmek kesinlikle çok hoşuma gidiyor. Olay çözülene kadar bize kendi zihninden geçenleri aktarıyor gibi görünse de olayı çözdüğünü söylediği an aslında kafasının içine, bizi, bizim olduğunu düşündüğümüz kadar derine davet etmediğini anladığımız o aydınlanmayı da ayrıca çok seviyorum. Baley son sözünü söyleyene kadar okur olarak biz olayın nasıl
ENFESTİ!!!1000Kitap
Spoilersız kısım
.
Nereden başlasam bilmiyorum. Öncelikle konu seçimi mükemmeldi. Solaria isimli gezegende bir cinayet olur. Bizim dedektifimiz Elijah Baley ile R. Daneel Olivaw olay için oraya atanırlar hem de daha önce hiç olmayan bir olaydır bu.
.
Buraya kadar klişeden hallice ama Dünyalı biri ilk kez böyle bir göreve atanmışsa iş garipleşmeye başlar. Üstüne Solaria Dünya'nın neredeyse tam tersi adetlere sahipse iş tamamen karmakarışık olur.
.
Asimov hem kuralları zorlayıp enfes bir gezegen tasarlamış hem de gerek akıl oyunlarıyla, gerek kendi kurduğu 3 Robot yasasını zorladığı kısımlarla cidden efsane bir iş çıkarmış. O kadar etkilendim ki anlatamam!
.
Değerlendirmem : Hiç Şüphesiz! 10/10
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
SPOİLERLI İNCELEME
.
.
.
.
.
.
Robot serisinin ikinci kitabı Çıplak Güneş.
Merhabalar. Vakıf serisini okuduktan sonra İthaki yayınlarının robot serisini basmaya başlaması bende büyük bir heyecan uyandırmıştı. Serinin ilk kitabı Çelik Mağaraları büyük bir keyifle okudum ve sevdim. Polisiye ve bilimkurgunun bir arada bu kadar güzel olmasını beklemiyordum. Serinin ikinci kitabı olan Çıplak Güneş kitabı da ilk kitap gibi bir cinayeti ele alması beni şaşırttı. Kahramanlarımızın yine Baley Elijah ve R. Daneel Oliwav. Bu kitapları bu kadar sevmemin başlıca sebebi Vakıf serini okumamdır, o seri ile bağlantılı ve bir çok bilgi ile tamamlayıcı. Ayrıca Vakıf serisindeki tüm olayların ve organizasyonun arkasındaki R. Daneel Oliwav’ı yakından tanıma fırsatı bulmak harika. Kesinlikle tavsiye ediyorum. Isaac Asimov okumamış arkadaşlar mutlaka bu kitaplarla tanışın. Okuma sıralamaları hakkında yardıma ihtiyaç duyan herkese yardım ederim. Bu incelemeyi Asimov’un doğum günü yani 2 Ocak tarihinde yapma fırsatım oldu, İyiki doğdun Asimov.
Çıplak Güneş Kitap YorumuBilim-Kurgu
Puan vermedi·256 syf.··
Beğendi
·2023 16. kitabı
·5 günde okudu
·Okunma: 26 Temmuz 2023 14:34
Robot Serisi’nin ikinci kitabı olan Çıplak Güneş; baş kahramanımız Elijah Baley’nin yüzlerce ışık yılı uzakta bambaşka bir distopik gezegende bir cinayet vakasını çözmekle görevlendirilmesini konu alıyor. İnsanların birbirini görmesinin ve yan yana bulunmasının bile “iğrenç ve hayvanca” olduğu, bir tane bile polis veya dedektifin olmadığı, 20.000 insan ve 200.000’den fazla robot nüfusa sahip bu gezegende cinayet işlemek kadar cinayeti çözmek de oldukça zahmetli ve eziyetli bir durum. Ama Baley nefis akıl yürütmeleri ve stratejik hamleleri sayesinde bu cinayeti ilmek ilmek çözerek beni kendisine hayran bıraktı desem abartmış olmam. Kesinlikle enfes bir seri ve serinin belki de en merak uyandırıcı kitabı olabilir!
Çıplam GüneşBilim-Kurgu
Asimov'un Robot Serisinin ikinci kitabı Çıplak Güneş.
Çıplak Güneş ilk kitaba göre daha akıcı ve ortaya koyduğu felsefe de kesinlikle daha berrak.
İlk kitapta Asimov insanlığın bir kısmının uzun uzun yıllar önce uzaya açılarak dış gezegenlerde koloniler kurduklarını ve uzaycılar adını alarak robotik alanında gelişimlerini ve dünyayı küçümsediklerini ortaya koymuştu.
Bu kitapta ise dünyalı Polisimiz Elijah Baley ve ortağı Robot Daneel Olivaw Solaria Gezegeninde işlenen bir cinayeti çözmek için maceraya atılıyorlardı. Solaria 20 bin insanın ve milyonlarca robotun yaşadığı, insanların sosyal ilişkilerinin neredeyse olmadığı, birbirleri ile görüşmediği, herşeyin ama herşeyin robotlar tarafından yerine getirildiği bir gezegen.
Fakat sorun şu ki; Galaksi Dünyalılara kapalıydı; dünyalılar dünyaya hapisti; dış gezegenlere ayak basması yasaklı bir yer küreli bir cinayet soruşturması için dış gezegene davet ediliyordu. Bu davet aynı zamanda dünya açısından ilk defa çıkılan dış gezegenlerde ne olduğunu görme fırsatıydı.
Asimov 3 Robot Kanunu'nu bu kitap yine ortaya koyuyor;
1) Bir robot bir insana zarar veremezveya eylemsizlik sonucu bir insanın zarar görmesine göz yumamaz.
2) Bir robot Birinci Kanunla çelişmediği sürece insanlardam aldığı emirlere uymak zorundadır.
3) bir robot Birinci ve Ikinci Kanunla çelişmediği sürece kendi varlığını korumak zorundadır.
Fakat bu kanunların bir cinayet için nasıl etkisiz kalabileceğini de işliyordu bu sefer.
Sonuç olarak Elijah biraz da dünyalı yöntemlerle etkili sorgu ve görüşmelerle cinayeti çözüyor; cinayetin ötesinde Galaksiyi de kurtarıyordu.
Bu kitap bir cinayet kitabının ötesinde robotlaşan bir dünyaya, emek, üretim, nüfus, insan ilişkilerine ve geleceğe dair önemli meseleleri ele alan bir kitap...
Yazar Hakkında
Isaac AsimovYazar · 67 kitap
Isaac Asimov (2 Ocak 1920 - 6 Nisan 1992), Yahudi asıllı ABD'li yazar ve biyokimyacı.
Pek çok konuda yapıtları olmasına karşın, bilim kurgu eserleri ve popüler bilim kitapları ile tanınmıştır. Kurgu olmayan çok sayıda eserinin yanı sıra Fantezi dalında da yazmıştır. Dewey Ondalık Sınıflandırma sistemindeki Felsefe hariç tüm ana dallarda eserleri vardır. Asimov ortak görüşle bilim-kurgu dalının ustasıdır. Robert A. Heinlein ve Arthur C. Clarke ile birlikte yaşadığı dönemde "Üç Büyük" bilim kurgu yazarından biri olarak kabul edilmiştir.
Kesin doğum tarihi bilinmeyen Asimov'un doğum tarihi resmi kayıtlarda 2 Ocak 1920'dir. Rusya'da Smolensk yakınlarındaki bir kasabada Yahudibir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Asimov, ailesi ile birlikte üç yaşındayken Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti. New York kentinde büyüdü. 20 yaşından önce bilim-kurgu öyküleri yazmaya başladı.
Columbia Üniversitesi'nden 1939'da mezun oldu ve kimya dalında doktorasını aynı üniversiteden aldı. Daha sonra Boston Üniversitesi'ne geçti. Burada 1979'da profesör oldu.
26 Temmuz 1942'de Gertrude Blugerman ile evlendi. Bu evliliğinden iki çocuğu oldu. 1973'te ilk eşinden boşanan Asimov, aynı yıl Janet Jeppson ile evlendi.
1983'te olduğu by-pass ameliyatındaki kan naklinde kendisine verilen enfekte kan nedeniyle AIDS'e yakalandı ve 6 Nisan 1992'de bu hastalık yüzünden öldü. AIDS'ten öldüğü gerçeği ölümünden on yıl sonra kamuoyuna açıklandı.
Yazarlık kariyeri
Yazarlık kariyerine bilim-kurgu ile başlayan Asimov, popüler bilim kitapları ve şiir kitapları da yayımladı.
1941'de yayımlanan Nightfall adlı kısa bilim-kurgu öyküsü, en ünlü bilim-kurgu öykülerden biri oldu. Bu öykü 1968'de Amerikan Bilim-Kurgu Yazarları adlı kuruluş tarafından o zamana dek yazılmış en iyi kısa bilim-kurgu öyküsü seçildi.
Asimov, Vakıf (İng: Foundation) ve Robot dizi kitapları ile de büyük ün kazandı.
Kazandığı Ödüller
Nebula Best Short story (aday) (1965) : Founding Father
Nebula Best Short story (aday) (1965) : Eyes Do More Than See
Nebula Best Novel (kazandı) (1972) : The Gods Themselves
Hugo Best Novel (kazandı) (1973) : The Gods Themselves
Hugo Best Novellette (aday) (1975) : That Thou Art Mindful of Him
Nebula Best Novellette (aday) (1976) : The Bicentennial Man
Hugo Best Novellette (kazandı) (1977) : The Bicentennial Man
Nebula Best Novel (aday) (1982) : Foundation's Edge
Hugo Best Novel (kazandı) (1983) : Foundation's Edge
Hugo Best Novel (aday) (1984) : The Robots of Dawn
Nebula Best Short story (aday) (1986) : Robot Dreams
Hugo Best Short story (aday) (1987) : Robot Dreams
Hugo Best Novellette (kazandı) (1992) : Gold
