Hiç kuşkusuz tüm zamanların en büyük komutanlarından ve devlet adamlarından biri olan Atatürk’ün hayatı üzerine çokça kitap okumuşuzdur. Onun, nasıl bir durumdan kurtuluşa ilerlediğini sunduğu Nutuk, yakınındaki insanların yazdığı hatıralar ve tabi Andrew Mango ve Şevket Süreyya Aydemir’in kitapları bu okumalar arasında sayılabilir.
A.M. Celal Şengör’ün Dahi Diktatör kitabında yaptığı ise Atatürk’ün dehasını başarıya çevirmesini sağlayan yöntemini sunmak ve sonrasında ise uyguladığı adımları kendince yorumlamak. Kitabın tanıtım yazısında bu konuyu şöyle aktarılmış:
“Atatürk bize aklın neler yapabileceğini göstermiştir. Bunun mümkün olduğunu göstermiş; ama “Ben böyle diyorum, böyle yapın” dememiştir. Bilakis, “Ben hiçbir şey söylemiyorum, sadece aklınızı rehber edinin” demiştir. Yaptığı bütün inkılapların gayesi de aklın rehberliğinde Türkiye Cumhuriyeti halkını tamamen çağa uygun, bütün mana ve biçimiyle uygar bir toplum haline dönüştürmektir.”
Kitap için iki yazıdan oluşuyor diyebiliriz. İlk yazıda Şengör, Atatürk’ün yurdu düşmanlardan kurtarmak ve çağdaş bir ulus oluşturmak için izlediği yöntemin doğa bilimlerinde kullanılan yöntemle olan benzerliği üzerine bir inceleme yapıyor. İleri sürdüğü fikirleri Nutuk üzerinden örneklendirerek bize bunu açıklamaya çalışıyor ki benim görüşüm de dehasını bu sistematik yöntemiyle başarıya ulaştırdığı yönünde. İleri sürdüğü bu tezi kendisi şu şekilde maddelemiş (s.22):
“Atatürk, tüm yaşamı boyunca;
1. Önce karşısındaki sorunu iyi tanımaya ve tanımlamaya,
2. Kendisinden önce bahis konusu sorun veya sorunlar için ortaya atılmış çözüm önerilerini iyi öğrenmeye ve bunların başarısızlık ve/veya uygunsuzluk nedenlerini iyi tespit etmeye,
3. Sorunun veya sorunların çözümü veya çözümleri için uygun varsayımlar