Candide, Voltaire’in en ünlü eserlerinden biridir. Romanın başkahramanı Candide, bir baronun şatosunda büyür ve hocası Pangloss’un öğretileriyle yetişir. Pangloss’a göre “Bu dünya mümkün olan dünyaların en iyisidir” ve yaşanan her şey sonunda bir iyiliğe hizmet eder. Candide de bu düşünceye inanarak hayata umutla bakar. Ancak baronun kızı Cunégonde’a âşık olmasıyla şatodan kovulur ve kendisini hiç beklemediği olayların içinde bulur.
Şatodan ayrıldıktan sonra savaşlar, depremler, salgınlar, idamlar ve ihanetlerle dolu uzun bir yolculuğa çıkar. Sevdiği kadına yeniden kavuşmaya çalışırken Avrupa’yı ve Güney Amerika’yı dolaşır; kölelerle, din adamlarıyla, soylularla ve hatta krallarla karşılaşır. Yolculuğun en ilginç duraklarından biri, altının neredeyse değersiz kabul edildiği Eldorado ülkesidir. Candide’in yaşadığı tüm bu sıra dışı maceralar, Pangloss’un öğrettiği iyimserlik anlayışını sürekli sınarken, roman da okura bu kısacık sayfasına rağmen dev bir hikaye sunar.
Kitap, İstanbul’da rastladığı bir bahçıvanın hayat görüşünden etkilenmesiyle biter. Bahçıvan tüm bu yolculukta rastlamadığı bir görüştedir. Yaşayışta sadelik, iç huzurda ihtişam… Bahçıvanla sohbetinden sonra orada kalırlar ve bir hayat mottosuyla; ‘Bahçemizi yetişmemiz lazım.’
•Bahçeni yetiştir
Yas.
Bahçıvan ve Ölüm
Bazı kitaplar var ki bitse bile hayatımızın bir köşesinde sizinle beraber yaşamaya devam eder. Bahçıvan ve Ölüm benim için öyle bir kitaptı işte. Aslında kitabın başında yazar bize babasının öldüğünü söylüyor ama hikaye de tam burada başlıyor. Çünkü bu kitap ölümden çok ölümden sonra tutulan yası ve kaybın verdiği boşluğu anlatıyor. Kitap boyunca yazarın babasıyla olan anılarına, özlemine ve yasına tanıklık ediyoruz. Zaman zaman kitabı bırakıp uzun uzun düşündüm, ölümü düşündüm, sevdiklerimi düşündüm, onları kaybetseydim ne yapardım bu kayıpla nasıl başa çıkardım diye düşündüm. Kitabın ilk cümlesi beni çok etkiledi "Babam bahçıvandı, şimdi bir bahçe." Kitabı bir cümleyle anlatmış resmen. Beni en çok sarsan bir diğer cümle de şuydu: "Siz olmadan nasıl yaşayacağım, nasıl öleceğim, nasıl ölümde kalacağım sonsuza dek!" Bu cümle ölüme başka bir pencereden baktırıyor çünkü ölüm sadece geçmişten ayrılmak değildir aynı zamanda yaşamayacağı gelecekten de ayrılmak demektir. Bir gün torunlarını göremeyecek olmanın, diktiğin ağacın meyve verdiğini göremeyecek olmanın hüznüdür.
"Bizi çocuk olarak hatırlayan son kişi de gittiğinde hala var olduğunu söylenebilir mi?" demiş yazar kitabın arka kapağında son cümle olarak. Bu sorunun kesin bir cevabı yok belki ama ben kitabı okurken dünyanın ne kadar küçük, hayatın ne kadar geçici olduğunu bir defa daha anladım. Kitabın sonunda yazar "Babam öldü ne yapacağımı bilmiyorum." diyor sanırım yas biraz da bu sevdiğin birini kaybetmene rağmen hayata devam etmek zorunda kalıyorsun ama ne yapacağını bilmiyorsun. Kitap beni zaman zaman ağlattı, zaman zaman susturdu, zaman zaman hayatı sorgulattı.
Bu kitabı kalbimde nereye koyacağımı bilmiyorum ama benim için hep özel bir kitap olarak kalacak...1000Kitap
Bahçıvan ve Ölüm
Bazı kitaplar var ki bitse bile hayatımızın bir köşesinde sizinle beraber yaşamaya devam eder. Bahçıvan ve Ölüm benim için öyle bir kitaptı işte. Aslında kitabın başında yazar bize babasının öldüğünü söylüyor ama hikaye de tam burada başlıyor. Çünkü bu kitap ölümden çok ölümden sonra tutulan yası ve kaybın verdiği boşluğu anlatıyor. Kitap boyunca yazarın babasıyla olan anılarına, özlemine ve yasına tanıklık ediyoruz. Zaman zaman kitabı bırakıp uzun uzun düşündüm, ölümü düşündüm, sevdiklerimi düşündüm, onları kaybetseydim ne yapardım bu kayıpla nasıl başa çıkardım diye düşündüm. Kitabın ilk cümlesi beni çok etkiledi "Babam bahçıvandı, şimdi bir bahçe." Kitabı bir cümleyle anlatmış resmen. Beni en çok sarsan bir diğer cümle de şuydu: "Siz olmadan nasıl yaşayacağım, nasıl öleceğim, nasıl ölümde kalacağım sonsuza dek!" Bu cümle ölüme başka bir pencereden baktırıyor çünkü ölüm sadece geçmişten ayrılmak değildir aynı zamanda yaşamayacağı gelecekten de ayrılmak demektir. Bir gün torunlarını göremeyecek olmanın, diktiğin ağacın meyve verdiğini göremeyecek olmanın hüznüdür.
"Bizi çocuk olarak hatırlayan son kişi de gittiğinde hala var olduğunu söylenebilir mi?" demiş yazar kitabın arka kapağında son cümle olarak. Bu sorunun kesin bir cevabı yok belki ama ben kitabı okurken dünyanın ne kadar küçük, hayatın ne kadar geçici olduğunu bir defa daha anladım. Kitabın sonunda yazar "Babam öldü ne yapacağımı bilmiyorum." diyor sanırım yas biraz da bu sevdiğin birini kaybetmene rağmen hayata devam etmek zorunda kalıyorsun ama ne yapacağını bilmiyorsun. Kitap beni zaman zaman ağlattı, zaman zaman susturdu, zaman zaman hayatı sorgulattı.
Bu kitabı kalbimde nereye koyacağımı bilmiyorum ama benim için hep özel bir kitap olarak kalacak...
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
O odanın içinde, o da onun içinde
Bahçıvan bahçe yapar, sonra kendisi de bahçenin bir parçası olur. Döngüde bahçe olarak devam eder, filiz, solucan, kök, çiçek…bahçıvanlık bir defaya mahsus.
*
Ölüm üzerine okuduğum en güzel eserlerden. Ölümü sunuşu ne büyük trajedi, ne de saygıdan dokunulmazlık atfettiğimiz o hâl var satırlarda. Samimiyet sadece, buram buram.
Önce babamın, sonra annemin ölümlerini tekrar tekrar yaşayarak okudum. Burnumun direği çok az yerde sızladı ki istediğim bu. Kaybedilenin acısı zaten sadece küllenmiş ateş ve o küllere her fırsatta yelpaze tutulmasına ihtiyacımız yok.
*
Felsefe ekollerine atıflar var birkaç yerde, özellikle dikkatimi çekti. Stoacılıktan yapısökümcülüğe kavramları serpiştirmesi içeriği zenginleştiriyor.
İyi okur olmayan iyi yazar olamaz işte.
*
Ölüme giden süreç, ölüm, ve sonrası. Tüm yaşamın kâh gülümseyerek, kâh özlemle, biraz isyanla, biraz merakla sorgulanışı…hepsi elde biraz daha tutma çabası aslında.
*
Komşu topraklar bize. K
ültür benziyor. Baba bir Trakya köylüsü olabilir. Günlük yaşam da benziyor, espriler de, ölümden sonra kırkıncı gün gibi ritüeller de.
Bulgar siyasi tarihine de dokunuyor arada, komünizmi eleştiriyor. Belene de geçti bir yerde.
*
Kolay dil, akıp giden sayfalar, dolu satırlar. Bir babayı en güzel ölümsüzleştirme ve en güzel onurlandırma.
Yaşama sevinci, bir şeyleri keşfetme azmiyle hayata yeniden başlayanların hikayesi olan kitap okurken asla sıkmıyor.Bazen gizli bir bahçemiz olsa diye düşündürüyor.
Ölüm... Herkesi korkutan, kimsenin konuşmak istemediği o kaçınılmaz konu. Özellikle de bir yakınınızı kaybettiyseniz, bu korku günlük yaşamınızın sessiz bir uğultusu haline gelir.
Bahçıvan ve Ölüm, yazarın babasının hastalık sürecini, ölümünü ve ardından yaşadığı yas dönemini anlattığı son derece kişisel bir roman. Ancak bu kitap yalnızca bir ölüm hikâyesi değil; bir oğlun babasını kaybederken hafızasına, çocukluğuna ve geçmişine tutunma çabası.
Romanın merkezinde bahçe metaforu bulunuyor. Babası bir bahçıvan. Ömrü boyunca toprağı işliyor, ağaçlar dikiyor, çiçekler yetiştiriyor. Hastalık bedenini yavaş yavaş tüketirken geriye emek verdiği bahçe ve bıraktığı hatıralar kalıyor. Bu yüzden kitabın en çarpıcı cümlesi aynı zamanda bütün romanın özeti:
"Babam bahçıvandı. Şimdi bir bahçe."
Gospodinov ölümü büyük felsefi tartışmalarla değil; bir sofraya duyulan özlemle, baharda açacak çiçekleri merak etmekle, bir kuşun sesini son kez duymak istemekle anlatıyor. Bu sade yaklaşım kitabın etkisini daha da artırıyor.
Roman boyunca insanın aklında şu soru dolaşıyor:
"Bizi çocuk olarak hatırlayan son kişi öldüğünde bizden ne kalır?"
Ölümü değil, faniliği; kaybedeni değil, geride kalanı anlatan hüzünlü ve derin bir eser.
7/10
Hizmetçi1000Kitap
Hizmetçi kitabı beni çok ters köşeleriyle şaşırtan gerilim kitaplarından biri oldu. Daha ilk sayfalardan itibaren bir şeylerin yolunda gitmediğini hissediyorsunuz ama neyin yanlış olduğunu bir türlü çözemiyorsunuz. Tam gerçeği anladığınızı düşündüğünüz anda yazar bütün dengeleri değiştiriyor.
Kitap, maddi sıkıntılar yaşayan ve yeni bir başlangıç yapmak isteyen Millie'nin, zengin bir ailenin evinde hizmetçi olarak işe başlamasıyla başlıyor. İlk başta her şey mükemmel gibi görünse de evin içinde tuhaf bir hava var. Başından beri evdeki garip durum beni daha çok merak ettirdi. Evin hanımı Nina'nın davranışları giderek daha garip bir hâl alırken, Millie kendisini hiç beklemediği olayların içinde buluyor.
Okurken sürekli bir huzursuzluk hissi vardı çünkü hiçbir karakter göründüğü gibi değildi. Kime güveneceğimi, kimin doğruyu söylediğini bir türlü anlayamadım. Özellikle bahçe işinde çalışan Enzo karakteri. Her bölümde ortaya çıkan yeni detaylar merak duygusunu canlı tutuyor ve kitabı elden bırakmayı zorlaştırıyor.
En sevdiğim yanı ise psikolojik gerilimi çok başarılı işlemesi oldu. Olaylar sadece şaşırtmak için yazılmamış; karakterlerin davranışları ve sırları hikâyeyi daha da etkileyici hâle getiriyor. Özellikle orta kısımdan sonra tempo inanılmaz yükseliyor ve sayfalar su gibi akıyor. Yazarın diğer kitapları gibi harikaydı.
Eğer gizemli olayları, güvenilmez karakterleri ve ters köşe sonları seviyorsanız, Hizmetçi kesinlikle şans verilmesi gereken kitaplardan biri. Ayrıca yazarın okuduğum şu iki kitabını da öneririm: 
Sakın Yalan Söyleme 
D Koğuşu
Keyifli okumalar dilerim değerli okurlar.
Kitap puanlaması 9/10
Sakın Yalan Söyleme D Koğuşu
Keyifli okumalar dilerim değerli okurlar.
Kitap puanlaması 9/10