Barış Onur Örs
@barisonurors
11 okur puanı
Ekim 2022 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Bu kadar iyi bir kitabın sessiz sedasız, pek bilinmeden kıyıda köşede kalması beni üzdü açıkçası. Kitap baştan sona sahnedeki bir oyuncunun nefesiyle yazılmış gibi. Bu yönüyle de oturup okunması zor ancak seslendirerek okuduğunuzda ritminin olağanüstülüğünü fark edeceğiniz bir kitap. Kitabın dip notları en az asıl bölümler kadar yer tutuyor, bu açıdan birçok kaynağın büyük bir emek ve deneyimle özümsenip bir hizmet olarak bize sunulmuş hali. Teorinin ve aksiyonun bu şekilde bir araya gelebileceğini hiç düşünmemiştim. Oyunculuk ya da tiyatroyla ilgilenenlerin kaçırmaması gerekiyor. Umarım hak ettiği ilgiyi görür. Tulu hocayı tebrik ederim.
Reklam
Dövüş Kulübü'nün Kişilik ve Ahlaki Gelişim Kuramları Işığında Analizi - Barış Onur Örs
Topografik kişilik kuramında Freud bilişsel etkinliklerin bilinç, bilinçaltı ve bilinçdışı olarak adlandırdığı kavramlarla ilintili olduğunu belirtmiştir. Buna göre bilinci bireyin yaşantısının farkında olduğu bölge, bilinçaltı ancak dikkatini zorlayarak ulaşabildiği bölge, bilinçdışı ise buzdağının altı olarak betimlediği, dikkatini zorlasa bile anımsayamayacağı yaşantıların, anıların olduğu bölge olarak ayırır. Anlatıcı konumundaki Jack, kendisi bilinci temsil ederken izleyiciyi de bu konuma sürükler. Jack’in bilinçaltı yaptıklarına zaman zaman tanık olduğu Tyler olarak simgelenirken bilinçdışı ise terapilerde düşsel hayvanını aramak üzere gezindiği mağara olarak betimlenir. Bu mağarada bulduğu penguen Freud’un buzdağı metaforuna bir göndermedir. Jack’in bilinçaltını temsil eden Tyler Jack’in dil sürçmesidir. Freud daha sonra topografik kuramı geliştirerek yapısal kişilik kuramını oluşturmuştur. Bu sefer öğeler id, süperego ve ego olarak tanımlanır. İd bilinçdışında yer alır ve bilince çıkmak için fırsat arar. Kişiliğin ilkel yönü ve temel taşıdır. Gerçek dışı isteklerle bireyin içsel dürtülerinin ne pahasına olursa olsun doyurulmasını dayatır. Tyler karakteri yine bu alanda işlev görür. Ahlak ilkesine göre belirlenen süperego, idin saldırganlık ve cinsellikle ilgili isteklerini denetleme işlevi görür. Ego ise kişiliğin işleyen yönüdür ve kısmen bilinçte yer alarak bir işlemci gibi çalışır. Yine filmdeki anlatıcı Jack bu alanı temsil eder. Jack süperego(toplum) ile idi temsil eden Tyler arasında bir arabulucu gibidir. Zaman zaman bir kutuptan diğerine savrulur.
Aslında Jack de izleyiciler de Tyler’in gerçek olmadığını, Jack’in ikinci kişiliği olduğunu filmin sonunda öğrenir.
Bana en fazla ilham veren kitaplardan biri oldu. İş ve oyun arasındaki farklara yaklaşım, özgür akademinin ne olduğuna ya da ne olabileceğine dair ipuçları ve linux modelinin temelini oluşturan özgür yazılımların kolektif mantığı, yaşamda oluşturabileceğimiz modeller hakkında epey fikir ve ilham veriyor. Ele alınan konular çok sağlam bir alt metinle tartışılmış. Herkesin okumasını tavsiye ederim.
Çok güzel bir çeviri. Birçok Ursula kitabı gibi akıp gidiyor ve yine büyümeye dair. Tabi diğer kitaplarından bir farkı, kurgusal bir dünyada değil, gerçek bir dünyada geçen, sade bir hikâye olması. Ursula'nın yaşamından izler taşıdığını düşünüyorum. Hikâyenin sonunu biraz zayıf bulduğumu söyleyebilirim.
