Beyza Tümsek Akarsu
@beyzatumsek
2026 yılının beşinci kitabı - Nefsi Arındırmak
İmam Gazali ve Kalbin Algoritması: Bir İhyâ Okuması
"Nefsi Arındırmak" başlığıyla basılan çoğu eser, İmam Gazali’nin başyapıtı olan İhyâ-u Ulûmiddîn’in (Din İlimlerinin İhyası) üçüncü cildinde yer alan Mühlikât (Helak Edici Şeyler) ve dördüncü cildindeki Münciyât (Kurtarıcı Şeyler) bölümlerinin, özellikle de bazı baskılardaki Kalbin Halleri ve Bâtın İlmi eksenindeki seçkilerinden oluşmaktadır. Sufi Kitap'tan çıkan bu kitapta, teknik dizgi hataları ve metnin bütünlüğünü bozan dağınıklık, okuma disiplinimi zedeledi açıkçası. Kitabı okurken ailemde çok ciddi sağlık sorunları ve aksilikler olmuş olması da cabası.
Benim sanırım bu kitapta en etkileyici bulduğum nokta, Gazali’nin kalbi durağan bir şey olarak değil, sürekli bir savaş alanı olarak tasvir etmesi. Bâtın ilmini de bu savaşı yönetme sanatı olarak kurguluyor. Bir duygunun (örneğin kibrin) kalbe hangi kapıdan girdiğini, zihindeki hangi düşünceyi manipüle ettiğini bir algoritma gibi çözdüğünü görüyorsun. Gazali bin yıl öncesinden sanki bugünün insanını, yani bizleri anlatıyor. Odaklanma sorunlarımızdan, niyetlerimizin karmaşıklığına kadar her şeyi "kalbin halleri" üzerinden açıklıyor.
Özellikle kalbin o "ayna" metaforu (günahlarla kararması ve cilalanması) üzerine uzun uzun düşündüm. Gazali burada aslında pasif bir nesneden değil, dinamik bir süreçten bahsediyor; ayna sadece silinmekle kalmıyor, aynı zamanda doğru ışığa (hakikate) yöneltilmesi gereken bir pusulaya dönüşüyor. Eğer metindeki o teknik kusurlar olmasaydı, Gazali’nin terimler arasındaki o hassas dengesi (nefis, ruh ve akıl ayrımı) çok daha berraklaşacaktı. Çünkü onun sisteminde tesadüfe yer yoktur; her bir "hal" bir sonrakinin hazırlayıcısıdır.
Bu serinin devam kitaplarını almıştım ama okumayı düşünmüyorum; zira seçki eserlerin sunduğu parçalı
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
2026 yılının dördüncü kitabı - Yapabilme Sanatı2026 Okuma Raporları
Mesut Özbilir’in "Yapabilme Sanatı" eserini listeme eklerken, bu kadar derin, bu kadar nitelikli ve adeta ruhuma ayna tutan bir başucu kitabıyla karşılaşacağımı bilmiyordum. Hiç mübalağa etmeden söylüyorum; bugüne kadar Jules Payot dahil hiç kimse iradeyi bu kadar kuşatıcı, bu kadar derinden ve ruhu ayağa kaldıran bir üslupla kaleme almadı.
Mesut Hoca’yı sosyal medyadaki o itidalli ve yeni pencereler açan orijinal fikirleriyle tanıyan biri olarak, onun dijital dünyanın gürültüsü içinde gerçek bir cevher olduğuna inanıyordum. Fakat bu kitap, bir "nefs terbiyesi ve denge rehberi" olarak beklentilerimin çok ötesine geçti.
Kitabın, meselenin kalbine iradeyi yerleştirerek başlaması benim için çok kıymetliydi. "Karakter ve huy değişebilir mi?" sorusunun peşine düşmek, insanın fiillerinin iradeyle olan bağını görmek bana yeni bir kapı açtı. Anladım ki irade; doğuştan gelen donmuş bir özellik değil, her gün emekle ve dikkatle işlenmesi gereken bir cevherdir.
Yazar; fikirlerden duygulara, beden terbiyesinden ruhun derinliklerine kadar iradeyi etkileyen her faktörü öyle incelikle işliyor ki; beslenme düzeni, uyku disiplini, spor ve nefes egzersizleri birer teknik detay olmaktan çıkıp, ruhu özgürleştiren birer manevi antrenmana dönüşüyor.
“Vakit kılıç gibidir; sen onu kesmezsen o seni keser” düsturu, bu kitabın temel disiplinini özetliyor aslında. Ben, yazarın zaman yönetimini sadece seküler bir verimlilik aracı olarak değil, insanı batıldan ve boş işlerden koruyan bir zırh olarak görmesini çok sevdim. Bu bakış açısı, benim için okuma eylemini bir "vakit geçirme" değil, bir "vakit değerlendirme sanatına" dönüştürdü. Zihni ve vakti hak ile meşgul etmenin önemini tekrar tekrar hatırlattı.
Modern zincirlere manevi reçeteler veriyor. Yani iradenin önündeki engelleri—tembellik,
2026 yılının üçüncü kitabı - Öğrenmeyi Öğrenmek2026 Okuma Raporları
Daha önce Barbara Oakley’in Öğrenmeyi Öğrenmek (Learning How to Learn) sertifika programını takip etmiş, kitabını da okumuştum. Oakley, öğrenme meselesini daha çok beyin fonksiyonları, odaklanma biçimleri ve zihinsel süreçler üzerinden ele alıyordu. Bu kitapta ise mesele bambaşka bir yerden kuruluyor. İlim öğrenmek, burada yalnızca bir teknik değil; irade, ahlâk ve hayat tarzı olarak ele alınıyor.
Altay Cem Meriç’in Öğrenmeyi Öğrenmek kitabı, öğrenmenin önündeki asıl engelin zekâ eksikliği değil; irade zayıflığı, dikkat dağınıklığı ve anlık hazlara bağımlılık olduğunu ısrarla vurguluyor. Bu yönüyle kitap, okura boş bir motivasyon vermekten ziyade onu yer yer rahatsız etmeyi tercih ediyor.
Kitabın en güçlü taraflarından biri, öğrenmeyi hayattan kopuk bir faaliyet olarak görmemesi. İlim, burada masa başında başlayıp orada biten bir uğraş değil; zamanla kurulan ilişki, nefsin terbiyesi ve insanın gündelik alışkanlıklarıyla doğrudan bağlantılı bir süreç. Çocuk sahibi olmak üzerinden yapılan değerlendirmeler de benim açımdan dikkat çekiciydi. Bu yüzden yazar, çalışma programlarından, dikkat süresinden, yorgunluk algısından ve tembellikten söz ederken aslında bir yaşama biçimini tartışıyor.
Eğitim sistemine yöneltilen eleştiriler de oldukça yerinde. Okulların öğrenme şevkini canlı tutmak yerine, dış motivasyonlarla öğrenmenin içini boşaltması; not, puan ve ödül merkezli bir sistemin insanı öğrenmekten soğutması kitabın omurgalarından birini oluşturuyor. Öğrenmenin doğal bir haz olduğu, fakat bu hazzın zamanla bastırıldığı fikri ikna edici biçimde işleniyor.
Kitap boyunca sıkça karşılaşılan bir diğer vurgu da şu: Eğer ilim öğrenme faaliyetini “ülkeye hizmet” ya da “İslam’a hizmet” olarak lanse ediyorsak, bunun bedelini çok çalışarak, kendi nefsimizi terbiye ederek ve önce
2026 yılının ikinci kitabı - Psikolojik Dayanıklılık2026 Okuma Raporları
Psikolojik Dayanıklılık bana, güçlü olmanın hiç düşmemekle değil; düştükten sonra yeniden yol alabilmekle ilgili olduğunu hatırlatan bir kitap oldu. Hayatı pürüzsüz yaşama iddiası taşımıyor; aksine yanılmayı, yorulmayı ve tökezlemeyi insan olmanın doğal bir parçası olarak kabul ediyor. Asıl meselenin, düştüğümüz yerde kalıp kalmamak olduğunu sakin bir dille söylüyor.
Kitapta beni en çok etkileyen bölümlerden biri ergenlik üzerine yapılan tespitti. Ergenlik burada sadece bir yaş dönemi olarak değil, bir tutum olarak ele alınıyor. Yetişkinlerin haklarını isterken çocukların sorumsuzluğundan vazgeçememe hâli… Sorumluluk almadan özgürlük istemenin ne kadar cazip ama aynı zamanda ne kadar kısır bir alan olduğunu düşündürdü bana.
Metin boyunca psikolojik meseleler, insanın kendini suçladığı bir yerden değil; kapasite, sınırlar, alışkanlıklar ve süreklilik üzerinden ele alınıyor. Her alanda mükemmel olmaya çalışmanın insanı bir noktada taşıracağını, daha “normal” olmanın ise çoğu zaman daha iyileştirici olduğunu hissettirdi.
Psikolojik Dayanıklılık, büyük iddialar sunan bir kitap değil. Bana dünyayı kurtarmayı değil, yolda kalmayı öğütledi. Küçük ama sürekli adımların, hızlı başlayıp yarım bırakılan büyük hedeflerden daha kıymetli olduğunu tekrar hatırlattı.
Bu kitap bende “nasıl daha güçlü olurum?” sorusundan çok, “nasıl daha dengeli ve sürdürülebilir yaşarım?” sorusunu bıraktı. Ve sanırım en kıymetli tarafı da tam olarak buydu.
Tek eleştirim iyi yazarlardan nitelikli alıntılar olsalar da alıntı sayısının çok olmasıydı. Eşe dosta tavsiye edilecek nitelikle, güzel bir kitap.
2026 yılının ilk kitabı - İradeyi Eğitmek2026 Okuma Raporları
Güçlü bir irade, yaşamın birçok alanında başarı ve iyi oluş için temel bir mesele olarak karşımıza çıkar. İradesi güçlü insanların hem psikolojik hem de fiziksel sağlıklarının daha iyi düzeyde olması, iradenin yalnızca “kendini tutabilme” becerisi olmadığını; hayatın tamamına yayılan bir düzen kurma kapasitesi olduğunu göstermektedir. İradeyi Eğitmek, tam da bu noktada iradeyi soyut bir kavram olmaktan çıkararak gündelik hayatın merkezine yerleştiren bir eser olarak öne çıkmaktadır.
Mehmet Dinç ve Saadet Öztürk, iradeyi sabit bir kişilik özelliği olarak değil; öğrenilebilen, geliştirilebilen ve doğru koşullar altında güçlendirilebilen bir süreç olarak ele alır. Dayanma gücü modeli üzerinden iradenin bir kas gibi çalıştığını vurgulamaları, kitabın temel çerçevesini oluşturur. Nasıl ki kullanılmayan kaslar zayıflıyorsa, günlük hayatta bilinçli şekilde kullanılmayan irade de zayıflamakta; buna karşılık iradenin düzenli ve doğru alanlarda kullanılması, hem o alanda hem de başka alanlarda daha güçlü bir irade kapasitesi kazandırmaktadır.
Kitabın dikkat çeken yönlerinden biri, iradeyi sürekli bir mücadele alanı olarak sunmamasıdır. Aksine yazarlar, iradeyi gereksiz yere yormanın uzun vadede başarısızlığa yol açtığını vurgular. Günlük kararları rutinleştirmek, uyku, beslenme ve hareket gibi temel alanları düzenlemek, dürtüleri tetikleyen ortamlardan uzak durmak gibi öneriler; iradeyi kriz anlarında devreye sokmak yerine, hayatın genel akışını iradeyi destekleyecek şekilde düzenlemeyi hedefler. Bu yaklaşım, iradeyi “her şeye rağmen direnmek” olarak değil, “doğru şartları kurmak” olarak konumlandırması bakımından önemlidir.
Dürtülerle baş etme konusu kitapta özel bir yer tutuyor. Dürtülerin kalıcı olmadığı, iniş çıkışlar yaşadığı ve zaman tanındığında etkilerinin zayıfladığı