Öznur
@bibliosophos
Hızlı ve Yavaş Düşünme - Daniel KahnemanPsikoloji
Daniel Kahneman’ın “Hızlı ve Yavaş Düşünme” adlı eseri insan zihninin karar verme süreçlerini bilimsel ve psikolojik temellerle sorgulayan, bilişsel sistemlerin kusur sayılabilecek bazı açıklarını ortaya koyan çığır açıcı nitelikte bir çalışmadır. Kitap, davranışsal ekonomi (Kahneman ve Tversky tarafından ortaya konulmuştur) ve bilişsel psikoloji alanlarının birleşim noktasında, bireyin karar mekanizmalarının rasyonel sayılamayacak bir şekilde yapılandığını ortaya koymaktadır. Kahneman zihinsel süreçleri iki ayrı sistem bağlamında değerlendirmektedir: hızlı ve sezgisel olarak çalışan 1.Sistem ile daha yavaş, analitik ve çaba gerektiren 2.Sistem. İnsan davranışlarının büyük bir kısmı bu iki sistemin etkileşimiyle şekillenmektedir ancak çoğu durumda kararların kaynağı 1.Sistem’in verdiği otomatik tepkilerdir. Bu noktada Kahneman’ın yaptığı deneysel bir dizi araştırmanın sonuçlarından yola çıkarak ortaya koymuş olduğu temel savı, bireylerin karar verirken çoğu zaman farkında olmadan 1.Sistem’e teslim oldukları ve 2.Sistem’i ihmal ettikleri yönündedir.
Kitabın ikinci bölümünde Kahneman sezgisel düşüncenin ne denli sistematik önyargılar içerebildiğini çok sayıda istatistiksel örnekle göstermektedir. Özellikle temsiliyet sezgisi, bulunabilirlik etkisi, küçük sayılar yasası ve çıpalama etkisi gibi bilişsel kestirme yollar, bireylerin karar verme süreçlerinde ciddi sapmalara neden olmaktadır. Kitapta bahsi geçen “Tom W deneyi” insanların baz oranları göz ardı ederek stereotiplere dayalı tahminlerde bulunduğunu gösterirken; “bulunabilirlik çavlanı” kavramı ise medyada sıklıkla yer alan olayların toplumsal olayları nasıl irrasyonel hale getirdiğini açıklamaktadır.
Kahneman karar veren bireylerin özgüven yanılgılarını ve öngörüye dair sistematik hatalarını kitabın üçüncü