Acı tütün olur mu? Evet, olur. Sanmayın ki acılığı tadından gelir. Tütünü acı yapan emektir, gün doğmadan tarlaya çalışmaya gitmektir, nasırlı ellerde biriken katran karasıdır, çok emek verip az verim almaktır. Düğün parasını denkleştirebilmektir icabında, borçları ödeyebilmektir karın tokluğunda. Eksper ne kadar fiyat biçecek diye kaygılanmaktır, geceleri uykusuz bırakandır çoğu kez. Urlalı tütün emekçilerinin de hayatı bu çarkın dişlilerinde devinmektedir. Toplumsal gerçekçilik örneğinin önemli eserlerinden birisi olan bu kitap bu dramı da gözler önüne sermektedir.
Roman bir yandan öğretmen, avukat, doktor olarak Anadolu'nun küçük kentlerinde yaşayan binlerce aydının ortak çilesini, tutucu çevrelerin baskısı altında güvensiz yaşayışlarını, yalnızlarını yansıtıyor; bir yandan da somut örneklerle bizdeki toprak mülkiyetinin temellerine inerek toprak reformuna; vakitli vakitsiz yağan yağmurların yol açtığı sevinçler üzüntülerle ekicilerin doğa ile olan ilişkilerine ışık tutuyor.