Hakikatlerin keşfine sebep olan Kimya-yı Saadet, mutluluk iksiri olan Allah bilgisidir. Marifetullah'tır. O da mücahedesiz riyazet yapılmadan elde edilemez.
Gönül,lekesiz,tertemiz,parlak,saf bir aynaya benzer.Kötü ahlâk ise aynayı, karartan duman, iş gibidir. Bunlar kötü ahlaktan meydana gelir. Gönül aynası pas bağlar. Cemâl nuru olan Allah'ın ışığını aksettirmez.O pas, o nûrun aynada görünmesine engel olur. Ruhani geçişe örtü çeker.
Ruh,vuslat dünyasından bu ayrılık diyarına, o muhabbet meclisinden bu mihnet durağına, bu acılar yurduna, yani ruhaniyetten bu cismaniliğe inmekle beş duygunun perdesine girdi. Beden ağına yakalandı. Ve gaflet örtüsüyle örtüldü. Cismani lezzetler ve hayvanı sıfatlar baskın çıktı. İnsanın ruhu gaflet elbisesi giyindi, elest bezmini , o üns topluluğunu unuttu.Bu fani dünya durağını, süresiz, ebedi bir makam sandı, bu ülkeden çıkmama, burada kalma kararına vardı