Rahmet ve merhamet; acıyı ve acının felaketini ortadan kaldırıp ve onun yerine sürur ve iyiliği koymaya yönelik bir iyilik duygusudur. Ancak Allah'ın rahmet ve merhameti; hâşâ insanlarda olduğu gibi kalbi bir iyilik duygusu ya da ruhi bir iyilik meyli anlamında bir iyilik duygusu değildir. İyiliği kastetmek yahut sonsuz rızık ve nimet vermek mânâsındadır.
Rahmân, mutlak surette Allah-u Teâlâ’ya münhasır bir sıfat ismidir. Sıfat olması hasebiyle çok rahmet sahibi, pek merhametli, sonsuz rahmet sahibi diye açıklayabilsek de isim olmasından ötürü tercümesi tam olarak mümkün değildir. Ancak dünyadaki tecellilerini tefekkür ederek bu ismi anlayabiliriz.
Evet, başlangıçta çalışana, çalışmayana bakılmaksızın adem âle-minden vücud âlemine göndermek ve o şekilde idare etmek ism-i Rahmân’ın rahmetinin tecellisidir. O hâlde şayet ism-i Rahmân’ın rahmeti olmasaydı biz halk edilmezdik, hilkatten sahip olduğumuz istidadlardan, ömür sermayesinden ve Allah'ın ihsan ettiği büyük nimetlerden mahrum kalırdık.