Selçukilerin tarihteki birinci büyük rolü anadoluyu ticaret bağlarıyla kuzey dünyasının içine girdirmiş olmasıdır, ikinci önemli özelliği at göçebeliğine dayanan organizasyonu yüksek askeri bir millet olmasıdır, üçüncüsü ise lakayıtlıkla karışık bir dini tolerans sayesinde Anadolunun Türkleşmesi ve İslamlaşmasıdır.
Peter Schreiner, Bizans’ı anlatıyor, diyor ki; “Bizans şehirlerinde kendi kendini yönetme söz konusu değil.” Bu lafa gülünür. Ortaçağlarda sözde Roma-Cermen İmparatorluğu denen coğrafyada şehir mi var? En kalabalık şehri 10 bin kişi bu sayıyı geçtiğinde ise veba gibi salgınlar baş gösteriyor. Belliki sulama, hijyen sistemleri yetersiz.
Orta Doğu tarihinde coğrafyaya mukayeseli bakmak lazım… Kimse eyaletleri kendi başına tespit etmiyor. Romalıların eyalet sistemi, Bizans ve Osmanlı da devam ediyor. Çünkü bir tecrübe söz konusu...
2. Kılıçarslan, Eğirdir Gölü civarındaki Miryokkefalon da Bizans ordusuna nihai darbeyi indiriyor. Düşününüz, aradan sadece 105 yıl geçmiş. 105 yıl içinde fethedilen Coğrafyayı düşünün; sanki bir yıldırım savaşı…