D1 Hareket, motivasyon, ödül
D2 Psikoz, motor kontrol, prolaktin baskılanması
D3 Duygu durum, bağımlılık
D4 Dikkat, davranış
D5 Öğrenme, hafıza
Reseptör Temel görev
5-HT1A Anksiyete azaltma, antidepresan etki
5-HT1B/1D Migren damar kontrolü
5-HT2A Algı, halüsinasyon, antipsikotik hedef
5-HT2C İştah kontrolü
5-HT3 Bulantı-kusma
5-HT4 Bağırsak hareketi
5-HT7 Uyku ve sirkadiyen ritim
Adrenergic receptor
Reseptör Görev
α1 Damar daralması, tansiyon artışı
α2 Noradrenalin salınımını azaltır
β1 Kalp hızını artırır
β2 Bronş genişletir
β3 Yağ yakımı, mesane gevşemesi
Asetilkolin reseptörleri
Acetylcholine receptor
Nikotinik
Reseptör Görev
Nm Kas kasılması
Nn Otonom ganglion iletimi
Muskarinik
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
bu vücudumuzun içinde vitaminlerin birbiriyle ne alıp veremediği var anlamış değilim. yok d3 magnezyumu görürse acımaz eritirmiş, yok kalsiyum demirin emilmesini engellermiş. biz napıcaz kimi kiminle nasıl tüketicez. sadece sağlıklı beslenmeye çalışırken kimya çalışmak istemiyorum ben ya..
DopaminPsikoloji
Dopaminerjik Modülasyonun Çöküşü, DEHB’nin Nörokimyasal Entropisi ve Modern Zihnin Oto-Regülasyon Kaybı Üzerine Nörobilimsel–Felsefi Bir İnceleme
Özet
Bu metin, çağdaş insanın davranışsal seçiciliğini belirleyen iki temel mekanizmanın dopaminerjik bağımlılık döngüsü ve DEHB’nin (Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder) nöroregülatuvar disfonksiyonu nörobiyolojik ve felsefi düzlemde kesişimini ele alır.
Amaç, bilişsel özerklik iddiasının arka planında işleyen kimyasal altyapıyı görünür kılmak ve insanın “kendi kararlarını veren özne” olduğuna dair sezgisel yanılgının sinaptik düzeyde nasıl çözüldüğünü göstermektir.
1. Giriş: Bilişsel Ajanın Ontolojik Gerilimi
İnsan zihni tarih boyunca özgür iradeyi karar mekanizmasının çekirdeği olarak konumlandırdı;
ancak modern nörobilim, davranışlarımızın önemli bir kısmının ventral tegmental alan (VTA) – nucleus accumbens – prefrontal korteks üçgeninde gerçekleşen dopamin akışının sonucunda ortaya çıktığını gösteriyor.
Bu bağlamda irade, metafizik bir güç olmaktan çok, nörokimyasal akışın istikrarı ile mümkün olan bir bilişsel kapasiteye indirgeniyor.
Sartre’ın özgürlük vurgusu ile Spinoza’nın determinizm anlayışı bugün dopamin devrelerinde somut bir karşılık buluyor:
“İnsan, kendisini belirleyen sebepleri bilmediği sürece özgür olduğunu sanır.”
2. Dopamin Bağımlılığı: Mezolimbik Sistem Üzerine Kronik Aşırı-Yüklenme
Dopaminin popüler kültürde anlatıldığı gibi bir “haz nörotransmitteri” olmadığı;
aksine ödül beklentisi, davranışsal salience (önem atfetme), hedef seçimi ve öğrenme plastisitesi ile ilişkili olduğu bilinmektedir.
Aşırı-yüklenmiş dopaminerjik döngünün başlıca sonuçları:
• Mesolimbik hiperaktivasyon:
VTA → Nucleus accumbens yolunda yapay dopamin pikleri.
• Dopamin reseptör downregülasyonu:
D2/D3 reseptörlerinde
. gece uyuyamayanlara bir sözHayata Dair
06.09.2025
Geç bir saatte uyanarak yağmurun yağdığını fark ettim
Beşiktaş’a gitmem lazımdı sahilde fırtınada yürümeyi düşündüm
Sonradan zaten Beşiktaş’a gideceğimi fark etmiştim
İlk olarak sokakta kavga eden şoförlere
Ve lanet kabukları üzerime atan yaşlı kadına şahit oldum
Şoförlerden birine üzüldüm, az daha uzasa ağlayacaktı,
İyi ki yanında çocuğu yoktu.
Ve bence hatası da yoktu.
Kulaklığım ve çalan parça ile otobüste yolculuğum başladı
Başımı cama yaslamıştım bir anne ve çocuğu yanındaki boş koltuğa geldi
Yer vermeli miydim? Hiç aldırış etmeden ve içten içe pişman olarak yola devam ettim
Annesinin içinden bana sövdüğüne adım gibi emindim
1 saat kaldığım yerde bir çok güzelle kesiştik
Hiçbiriyle konuşmadım masama oturdukları halde
İstedikleri şeyi biliyordum fakat bu lanet havanın tadını çıkarmak için
Sadece sustum
Ve tekrar otobüsteyim
Ve güzel bir rüzgar Beşiktaş’ı serinletmekte,
Ana yola çıkıyorsun kalabalık caddelerden
Sadece insanlara bakabilirsin
Kimine sırf hızlı olmadığı için ya da çok hızlı olduğu için söversin
Kimine d3 yol vermediği için
İşgalcilerrrrr diye bağırıyorsun
Ve otobüsün camına bu sefer ayakta yaslandın
Sarasıdan, geçen hayatı sadece seyrediyorsun
İnsanlar ne kadar da mutlu gözüküyorlar,
Gülüyorlar , aslında gülünecek ne var anlamadım ya da mutlu olunacak
Akaretlerde lanet binaların önünde kalıcı izler bırakan insanlara bakıyorsun
"Dopamin reseptörleri, dopaminin etkisini düzenleyen proteinler olarak tanımlanır ve iki alt aileye ayrılır: D1 benzeri (D1 ve D5) ve D2 benzeri (D2, D3 ve D4). Dopaminerjik nöronlarda dağılmışlardır ve erkek cinsel tepkisi ve boşalma da dahil olmak üzere çeşitli fizyolojik tepkilerde önemli rol oynarlar.
"