Davut Özçetin
@davutozcetin
"Namuslu olmamamın suçlusu ben değilim, zaman." Öyle bir zaman ki zengin isanın bunu sergileyebilmek için kendisini kıyasa sokabileceği fakire, dürüst geçinen insanın egosunu iyiden iyiye tatmin edebilmek için çevresinde yalancı insanlar görmeye ihtiyacı var. Kendisinde bulunduğuna inandığı her türlü erdem, başkalarıyla kıyaslandığında daha yüksekte kaldığı sürece değerli.
Akıl da bu erdemlerin belki de en ispata gereksinim duyulanı. Bu ispatın kolay yollarından biri de anlayamadığımız, bizi aşan veya rahatsız eden durumlara delilik yaftasını yapıştırmak.
Sıfatların referans noktalarını delilik üzerinden sorgulayan sarsıcı bir novella. Bu eserden ilham alması muhtemel Guguk Kuşu filmi de işin özünü bize anlatıyor : "Siz kendinizi ne sanıyorsunuz, deli falan mı? Sokakta dolaşan ortalama gerzeklerden daha deli değilsiniz."
Hepimizin kararlarımızda, eylemlerimizde zaman zaman yaşadığı ikilemleri; yaşadığımız çevrenin ahlaki normları gereği tereddüt bile etmeden, olanca rahatlığımızla gerçekleştirdiklerimiz karşısında dahi oluşabilecek "acaba?" ları tek bir karakterde toplayabilen bir başyapıt. Bu açıdan Meursault karakteri tüm insanların içinde yer alan "yabancıların" tamamını kendi icinde barındırıyor.
Karşılaştığımız şeyler karşısında bizden beklenenin aksini yaptığımızda nasıl görüleceğimiz ve ne şekilde yaftalanacağımız vurucu bir şekilde anlatılıyor.
Ailemizi huzur evlerine terk etmemeliyiz.
Bir yakınımız öldüğünde ağlamalı ve derin bir yasa boğulmalıyız.
Büyük bir aşka tutulmadan evlenmemeliyiz.
Peki ya bunları yapmazsak?
Ya da bunları yaparken içimizdeki yabancının dizginlerini sıkıca tutup kendimizi eylemlerimizin doğruluğuna, diğer insanları da bir yabancı olmadığımıza inandırmaya çalışıyorsak?
Meursault karakterinde hepimizden bir parça var. Bazen yaptıkları bize çok uzak ve anlamsız geliyor. Çünkü o anlarda Meursault bizden başka bir insanın "yabancısına" hitap ediyor. Bu anlarda bizim yaptığımız şey ise bu anlamsızlığı yadırgayan mahkeme jürisinin rolünü üstlenmek. Yabancının idam kararı konusunda ise önceliğimiz suçlu olmasının kesinliğinden çok, tüm kişiliği ve yaşantısıyla ölümü hak etmesi.
Pek çok eserin ardından insan boşluğa bakıp uzun düşüncelere dalabilir. Bu başyapıtın farkı sizi alıp tüm benliğinizle o boşluğa atması. Bir de tabii ne kadar doğru bir insanla kitap okuduğumu ve önerilerine sadık kalmam gerektiğini gösteriyor bana.
