Kelebek Etkisi Nedir? Kelebek Etkisi olarak adlandırılan olayı, Edward
Lorenz 1963′ te hava durumuyla ilgili bir hesaplama
yaparken buldu. Bu hesaplamada ilk olarak
0,506127 sayısını olayın başlangıç sayısı olarak ele
aldı. 2. hesaplamada ise 0,506 sayısını başlangıç
kabul etti. Yani iki sayı arasında binde bir oranında bir farklılık vardı. Yani bu oran, bir kelebeğin kanat
çırpmasının oluşturduğu rüzgarla aynı olasılığı ifade
ediyor. Ancak bu farka rağmen; süreç
gerçekleşirken 2. hesaplamada kullanılan değer,
sonuca ulaşıldığında çok farklı bir duruma neden
oluyor. Yani sayılar birbirine çok yakın olmasına rağmen sonuçlarda farklılık oluyor.
Non-lineer ( doğrusal ) sistemlerde, girdilerde
bulunan çok ufak bir fark çıktılarda çok büyük
farklara sebep olabiliyor. Yani bu durum, dünyanın
bir ucundaki kelebeğin kanat çırpışının yarattığı
rüzgarın, dünyanın başka bir bölgesinde kasırga oluşturması anlamına geliyor. Lorenz ortaya
koymaya çalıştığı hava durumu tahmininde, bu etkiyi
fark ediyor ve bu tahminde çok farklı değişkenlerin
olduğunu ve çok karmaşık bir hal aldığını gözlüyor.
Kısaca çok küçük olasılıklar bile çok farklı bir
tahmine götürebiliyor. Bu yüzden ancak kısa vadeli hava durumu tahminleri yapılabilir teorisine varıyor.
Bu durumu da genelliyor ve non-lineer sistemlerin
gelecek tahminlerini sınırlandırıyor.
Kelebek Etkisi’ ni günlük yaşama uyarladığımızda da
şu özlü söz akla geliyor: ” Bir çivi bir nalı, bir nal bir
atı, bir at bir süvariyi, bir süvari bir bölüğü, bir bölük de bir ülkeyi kurtarır. ” Yani hayatta gerçekleşen her
durum, değerlidir. Küçük gibi
görünen durumlar, etki ettikleri olayları bambaşka
bir hale büründürebilirler.