…Bir soytarının felsefesi, herkesin birer soytarı olduğu düşüncesini temel alır ve tabii en büyük soytarı da kendinin soytarı olduğunu bilmeyen kişidir, yani burada hükümdarın kendisidir.
Kral Lear Üzerine (Ön Söz), Özdemir Nutku, 1986·Kitabı okudu
Öyleyse bir veremliyi yalnızca kaçamasın diye mi prangalarıyla yatırıyorlar? Hayır, hiç de. Pranga bir aşağılama, küçük düşürme, fiziksel ve ruhsal baskı aracıdır.
Bir insanı ezmek, yok etmek isteniyorsa, ona en korkunç cezayı vermek gerekir; öyle bir ceza ki, en korkunç caniyi bile korkudan titretsin, kendisine verilen cezayı duyar duymaz cani ürksün; bunun için ona verilecek zorunlu çalışmanın tam anlamıyla, gereksiz, anlamsız olmasını sağlamak yeterlidir...
———
Ama her zorunlu çalışmanın içinde bir ölçüde bu çeşit bir işkence, anlamsızlık, küçük düşürme, utanç olduğu için, kürek cezası da insana her çeşit özgür çalışmaya oranla çok daha acı verir.
Belki yanılıyorumdur, ama bence bir insan en iyi gülüşünden tanınabilir. Yeni tanıdığınız bir insanın gülüşünden ilk anda hoşlandıysanız, çekinmeden onun iyi bir insan olduğunu söyleyebilirsiniz.