Keyfinin yerine gelmesini istiyorsan etrafındaki insanların iyi özelliklerini düşün. Örneğin, birinin enerjisini, bir diğerinin ihtiyatlı tavırlarını, bir diğerinin cömertliğini, bir diğerinin başka bir özelliğini düşün.
Hiçbir şey etrafımızdaki insanların karakterlerine yansıyan erdemleri kadar güzel değildir, hele bir de hepsi bir aradaysa. O halde bu örnekleri her zaman aklımda bulundurmalıyım.
Marcus 
Marcus Aurelius
Marcus Aurelius
Düşün Kim üzebilir seni, senden başka?
Kim doldurabilir içindeki boşluğu, sen istemezsen?
Kim mutlu edebilir seni, sen hazır değilsen?
Kim yıkar, yıpratır, sen izin vermezsen?
Kim sever seni, sen kendini sevmezsen?
Her şey sende başlar, sende biter…
Friedrich Nietzsche
Reklam
Tegâbün Suresi'ni okurken kendime şu soruyu soruyorum: "Allah bu sureyle bana ne söylüyor?"
Ve sanki ayetlerin arasından şu ses yükseliyor:
"Ey kulum, aldanma."
Tegâbün; kelime anlamıyla aldanışın ortaya çıkması, gerçek kazancın ve gerçek kaybın belli olmasıdır. İnsan dünyada kazandığını zannedebilir; malıyla, makamıyla, övgülerle,takipçileriyle, planlarıyla kendini başarılı görebilir. Fakat Benim katımda asıl soru şudur: Beni kazanabildin mi?
Ey kulum, seni boşuna yaratmadım. Gökleri ve yeri hak ile yarattım. Seni de bir amaçla yarattım. Hayatın tesadüf değil; yaşadığın sevinçler de, kırgınlıkların da, kayıpların da Benim bilgim dâhilindedir.Ey kulum, başına gelen hiçbir şey Benim iznim olmadan gerçekleşmez. Musibet geldiğinde sadece "Neden?" diye sorma. Bazen dur ve "Allah bana bununla ne öğretmek istiyor?" diye düşün. Çünkü imtihan sadece acıyla değil; nimetle de olur.
Ey kulum, ailen de, malın da, evlatların da bir imtihandır. Onları sev; fakat sevgilerin seni Benden uzaklaştırmasına izin verme. Hiçbir sevgiyi, Benimrızamın önüne geçirme.
Ey kulum, gücünün yettiği kadar Benden sakın. Kusursuz olmanı istemiyorum. Samimi olmanı istiyorum. Düştüğünde kalk. Günah işlediğinde tövbe et. Ertelediğin iyiliğe bugün başla. Bildiğin hakikati yaşayabildiğin kadar yaşa.
Ve belki de sureyi okurken insanı en çok titreten soru şudur:
Ya ben de aldananlardansam?"
Ya ömrümü dünyayı büyüterek geçiriyorsam? Ya ertelediğim her tövbe, geciktirdiğim her namaz, ihmal ettiğim her hakikat bir gün karşıma çıkarsa? Ya kazanç sandığım şeyler, aslında kayıpmışsa?
İşte Tegâbün Suresi'nin kalbe saplanan tarafı budur: İnsan, kaybettiğini bilmedenyaşayabilir.
Fakat bu sure sadece korkutmak için inmemiştir. Aynı zamanda uyandırmak, yönünü düzeltmek ve umut vermek için inmiştir. Çünkü
George Orwell, 1984’ü yazarken muhtemelen dünyanın en kusursuz, en korkunç ve her şeyi gören totaliter kabusunu dizayn ettiğini düşünüyordu. Tek bir düğmeyle geçmişi silen, insanı hiç var olmamış gibi yok eden bir 'Düşünce Polisi' ve 'Büyük Birader' mekanizması... Her şey çok steril, çok organize ve fazla ciddiye alarak kurgulamış.
Oysa dönüp Aziz Nesin’in Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz başyapıtına baktığımızda, Orwell’ın o milyarlarca dolarlık fütüristik gözetim simülasyonunun bizim nüfus müdürlüklerinin ve bürokrasinin karşısında nasıl tel tel döküldüğünü görüyoruz.
Orwell’ın distopyasında sistem seni yok etmek için devasa bütçeler harcar, ekranlar koyar, işkenceler yapar. Bizim yerli ve milli distopyamızda ise her şey çok daha tasarruflu: Bir nüfus memurunun mürekkebi bitiyor, kayıtlara "ölesi" yazılıyor ve tebrikler artık resmen yaşamıyorsunuz ! Ama iş vergi almaya, askere çağırmaya gelince sistem bir anda dirilip kapınıza dayanıyor. Winston Smith, varlığını kanıtlamak için sisteme karşı gizli bir direniş başlatırken Yaşar Yaşamaz, devletin bizzat kendisine "Yahu vallahi yaşıyorum, bakın etimle kemiğimle buradayım" diye rüşvet vermek zorunda kalıyor.
1984’te insanı hiçe sayan teknolojik bir soğukluk vardır Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz’da ise insanı çıldırtan, trajikomik bir şark kurnazlığı ve bürokratik absürtlük. Biri 'Çift-Düşün' ile zihni ele geçirir, diğeri 'Bugün git yarın gel' ile iradeyi felç eder.
Kısacası Winston Smith odasındaki gizli ekrandan kaçmaya çalışadursun, bizim Yaşar hapishanede devletin ona veremediği kimliği ve insanlık onurunu buluyor. Eğer Winston bizim vergi dairesine düşseydi, sistemin o felsefi ağırlığı altında ezilmek yerine sıra beklerken can sıkıntısından varoluşsal bir aydınlanma yaşar, Büyük Birader’e de "Acelen ne, bekle Firuze"
Ezginin Günlüğü
Pir Sultan kızıyım ben de Banazda
Kanlı yaş akıttım baharda güzde
Koç babam astılar kanlı Sivasta
Dar ağacı ağlar, Pir Sultan deyi, deyi
Yıldızdır yaylası dost, Banazdır köyü
Dost hey dost, dost hey dost
Yaz bahar ayında medet dolanır suyu
Sularda ağlaşır hey dost, Pir Sultan deyi
Aradım eski hayalleri
Vakitsiz geçip giden trenlerde
Sevgili arkadaş yüzleri
Dünya inan ki bildiğin gibi degil cocuk
Geceydi ay vardi, bütün hayatımız
Uzak bir yıldızdan düşmüş gibiydi
Dilimde bir genclik sarkisiyla
Aradım eski hayalleri
Dünya inan ki bildiğin gibi değil cocuk
Bir dümensiz sandal, belki oyuncak bir kayık Leyla sensin, sevdiğin hayal değil cocuk Eski bir sevdadır akıntıya karsı yolculuk
Uzun bir yol vardı, nehir boyunca
Derin yamaclardan daglara dogru
Bir cocuk bulutlara cıkardı
Gördüğü düşün kanadıyla
Reklam
Reklam