Deniz Grmz
@edguoglu_tigin
Kitap ve roman tahlilleri. İpucundan(spoyler) nefret ediyorsan okuma.
Geçmişin İzleri
Bilim dünyasının kıymetli hocalarından Asuman Süner’in bu eseri, benim gibi tüm sinemaseverlerin okuması gereken bir kitap. Asuman Hoca, ODTÜ’de ve Amerika’da eğitim görürken, Türk sinemasına “unuttum” diyecek kadar ilgisizken hayatının sonraki döneminde Hong Kong’a gider. Burada, arkadaşları vasıtasıyla Türk sinemasına ilgisi yeniden şekillenir ve ülkeye dönüşünde Tabutta Rövaşata ve Masumiyet filmlerini izler. Bu filmler onun Türk sinemasına bakışı açısını değiştirir. Daha önce uzak durduğu Türk sinemasına ilgi duyar ve üzerine yazmaya başlar. Türk sinemasında yeni bir sinema anlayışının doğduğunun farkına varan Süner, her bölümde farklı bir film yönetmenini ve sinema anlayışını analiz etmiştir. Süner; Türk sinemasında aidiyet ve kimlik sorunu, sinemada çocukluk, Nuri Bilge Ceylan ve Zeki Demirkubuz filmleri, Türk sinemasında İstanbul, yeni politik filmler ve Atıf Yılmaz’ın bazı filmleri gibi konuları incelemiş, çıkarımlarda bulunmuştur. Kitabı okurken klasik bir kuram, bilgi veya ders kitabı okuyormuş gibi değil de daha çok bir masal anlatıyormuş gibi keyifle okursunuz.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Orwell Neden Yazıyor?
Orwell'in bu eseri kendisine sormuş olduğu ve bize cevabını vermek istediği bir sorudan hareketle ortaya çıkmıştır. Soru şu: ''Neden Yazıyorum?'' Öyleyse biz de soralım, Orwell neden yazıyor? Polislik yapmış, gazetecilik yapmış ve istese hiçbir şey yazmadan maaşıyla hayatını aşağı yukarı rahatlıkla idame ettirecek bir insanın yazma motivasyonu ne olabilir ki...
Eserin başında yazar bu motivasyonu 4 ögeye bağlar:
Katıksız egoizm, estetik coşku, tarihsel dürtü ve siyasi amaç. Bu dört öge, yazarın motivasyonunu sağlayan temalardır.
Çeşitli bölgelerde bulunmuş ve çeşitli deneyimleri olmuştur. Buradan edindiği izlenim ve tecrübeleri yansıtmak istemiştir. Özellikle İspanya iç savaşının içinde bulunmuş, bunun dışında İngiliz sömürgesi olan Burma'da yaşamış. Buralarda emperyalizmin acımasızlığına şahit olmuş ve sosyalist olmuştur. Bundan sonraki mücadelesi de emperyalizmle olmuştur.
Orwell bu eserinde çarpıcı tespitlerde bulunmuş ve bu tespitler üzerine olan derin düşüncelerini aktarmıştır. Emperyalizm ve halk arasındaki ilişkiyi, halkların hangi tarafta durmaları gerektiğini anlatmıştır. Bazı ulusların karakteristik özelliklerini de belirtmekten geri durmamıştır. Örneğin; ''İspanyollar hayvanlara kötü davranır, İtalyanlar insanların kulağını sağır eden gürültüler çıkarmadan hiçbir şeyi beceremezler, Çinlilerin kumara zaafı vardır''(Orwell, s.17). Öte yandan İngilizlerin sanatsal olarak zayıflıklarından ve İngiliz edebiyatının sanıldığı gibi güçlü değil zayıf olduğundan bahseder. İngiliz faşizmini yerer. Genel olarak totaliterliğe karşı liberal sosyalizmi savunur diyebilirim. Emperyalizm eleştirisi de temel meselesidir.
Lirik Terör!
Uzun zaman önce severek okuyup bitirdiğim ancak ara sıra kafama estiğinde, çantama koyup belirli bölümlerini tekrar tekrar okuduğum; bu muazzam eser için inceleme yazma gerekliliğini hissettim.
''İzleyici olarak girdiğin mahkeme salonunda sanık sıfatıyla ceza alarak çıkıyorsan ya adalet sistemi değişmiştir ya da hiç sevmediğin birinin yanında uyuduğun için kabus görüyosundur; bu noktada yapılabilecek iki şey vardır: Birincisi, adaletin tanıkla suçlu arasında fark gözetmediğini kabullenmek-ikincisi, uyanır uyanmaz ilk iş olarak cinayet işlemek''(İskender, s.9.).
Cin Kontrol Noktası, şairin hırçın, lirik ve başkaldırısının bir başka örneğidir. Kitap ismi bile okuru bir isyana ve başkaldırıya davet eder. Peki neye karşı? Tabii ki mevcut sisteme; devlete ve topluma karşı... Cinlerle kurulmuş bir kontrol noktası sistemi sabote eder. Bastırılmış olan ve yasak olan şeyler onun bilincinde sürekli sabote edilir. Bu kontrol noktasında toplumsal norm ve yasaklar yoktur. Kontrol noktası, burada metaforik ve alegorik bir ifadedir. Cin kavramı ise öteki'yi ve dışlanmış olanı temsil etmektedir diye düşünüyorum. Dili bir saldırı aracı olarak kullanır yazar.
Eserde toplu şiirler değil de daha çok metinler arası bir kolaj görürüz. Serbest metinler bütünü diyor yazar buna... Diğer yapıtlarında da olduğu gibi parçalı bir yapıya sahiptir. Düşünceler parçalı ve fikirler savruktur. Kaotik bir atmosfer mevcuttur. Ancak güzel olan şey yazarın üslubu, yazını ve dilidir. Küçük İskender okurken şüphesiz sentaks yapımızı geliştirdiğimiz aşikâr... Onun bu savruk, isyan dolu düşüncelerini anlamasak bile kullandığı dil bizi bizden alır. Burada başlığını verdiği düşüncelere farklı farklı açılardan yorum yapmıştır.
Bu tarz parçalı yapıdaki eserleri tüm olarak ele alıp tahlil etmek zordur. Bir şiir