Dostoyevski'nin son kitabı!
Şimdiye kadar okuduğum tüm Dostoyevski romanlarının bir karışımı gibiydi. Diğer kitaplarda bulunan tüm karakterlerin düşünce yapısı Karamazov Kardeşler'de başka bir isimle karşıma çıkmış gibiydi. Budala'da saf ve temiz Prens Mişkin burada Alyoşa'yı, hayat kadını olan Natasya Gruşenka'yı, gururlu ve kaprisli Aglaya Katerina'yı anımsattı. Tabi Katerina, İvan'a karşı tutumuyla (sevdiği halde gururundan kabullenememesi) Kumarbaz kitabındaki Polina'yı da aklıma getirdi. Fyodor Pavloviç sanırım hiç iyi yanı bulunmayan bir karakter. Yeraltından Notların baş karakteri bile kendini aşağılık saymasına rağmen yine de anti-kahraman olarak gönüllerimiz yer edinebilmişti. Yeraltı adamına yakın bulmakla beraber yine de okuduğum Dostoyevski kitaplarında bulunan bir karaktere benzetemedim. Mitka Kumarbaz kitabındaki Aleksey'e benziyordu. Aleksey gibi içinde erdemli duygular taşısa bile yine de iradesizliği yüzünden hayatını mahvediyordu. Aşkı için her şeyi yapması da benim benzetme nedenlerimden. Smerdyakov ise ailenin gayrimeşru çocuğu. Bu karakteri de tam olarak diğer romanlarındaki karakterlerin hiçbirine benzetemedim. Gel gelelim İvan karakterine. Dostoyevski baş karakter olarak Alyoşa'yı seçse bile benim favorim İvan'dı. İvan karakteri aslında doğrudan Dostoyevski'nin kendisiydi. Ahlak, vicdan kavramları hakkındaki görüşleri, "Tanrı yoksa her şey mübahtır" fikri, değersiz ve toplum için yararsız insanların öldürülmesinin vicdan azabı doğurmayacağını ve bunun doğru olduğunu savunması (iki sürüngenin birbirini yemesi) bana Raskolnikov karakterini anımsattı.
Tabi bu benzerlikler bu romanında diğer tüm romanlarında anlatmaya çalıştığı düşünceleri birbiriyle çatıştırmayı ve hepsini tekrar ele almayı gerektirmiş.
Kitabın ana konusu din çatışması. Özellikle
Karamazov KardeşlerFyodor Dostoyevski · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202545,3bin okunma