erdijrk

Jacques Vache

arthur cravan, jacques rigaut, julien torma ve jacques vache’nin dadaist intiharları charles baudelaire’in ölüm-intihar birliği konusundaki köktenciliğinin de ötesine geçer. onlar 20. yüzyılda sayıları giderek artan intihari sanatçılardan değildir. onlar intihar eden değil sanatlarını intiharlarıyla icra eden sanatçılardır. sanatlarıyla ölümlerini birleştiren değil, sanatları ölüm olan sanatçılardır. sanat yaşamları ölümleridir. intiharları bir trajedi değil bir ironidir. veya jacques'in icat ettiği deyimle bir ''umour''dur. kral übü gibi bir saçmalıktır

bkmkitapcom

@bkmkitap·Reklam

Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.

erdijrk

Julien Torma

düşünmek bir miktar şarlatanlıktır. düşünmek doğal değildir: insanın, kendisinin ve başka şeylerin olduğu, sahiciymiş gibi bir sahne yaratması gerekir; tabii akıl yürütmeyle ilgili düzenbazlık bir yana... bütün bu sahtekarlıklar olmadan, düşünmek, budalalıktır... konuşmak yalan söylemeyi içerdiği gibi, zeki olmak da aldatmayı içerir... düşünce olayı öldürür... eylem, başka deyişle yaratmak, bilinçli düşüncenin tam karşıtıdır. saniyesinde içimde bir şeyleri öldürüveririm ve bunu düşüncemden bin kat daha iyi yaparım. hadi artık düşünmeyelim, düşünmekten vazgeçelim. ölüm ironiktir. doğa da, diğerleri gibi bir kuruntudur. sayıların olup olmadığını bilmiyorum. ya sen? önem önemsizdir. şiir bir fikirdir: x. şiir sanatını şiire hapsetmek, onun hayata nüfuz etmesini engeller. bundan sonra artık bir şey yazmayalım. yarının şairi, şiirin adından bile habersiz olacak. şurası açıktır ki, her şeyi yeniden denemek bize düşmez. lautréamont, rimbaud ve jarry'den sonra hâlâ ciddi ciddi yazmaya çalışanlar adidir. şiir sanatıyla meşgul olan şair bir esnaftır. kimi ahmaklar sanatın ciddi bir iş olduğuna inanıyor. aydınlık beni çekmiyor, ama karanlık tahrik ediyor. herhangi bir gelecek olmadığını bilmek mümkündür veya arzu edilebilir. ben alarm çaldıktan sonra yeniden uyuyan birinin avuntusunu hissederim. haklı olanlar sadece salaklardır; kendilerini açıklayanlar sadece karaktersizlerdir; yaşamak için sebepleri olanlar sadece hastalardır.

erdijrk

Julien Torma

Alfred Jarry hayranı julien torma (1902-1933) bir patafizikçidir. sürekli hayal kurar ve dalga geçer. dostlarının ilgisi sayesinde yayınlanan ufak tefek kitaplarından ilki, 1920 yılında yazdığı şiir kitabıdır. la lampe obscure. avangard bohemyanın gözdelerinden, dostu max jacob havasındaki bu şiirler erotik bir gizem uyandırır. ''onun yokluğumu var eden cinselliği...'' 1925'te bir şiir kitabı daha yayınlanır. le grand troche, sorite. arkadan iki oyunu çıkar. lauma lamer ve coupures. adından da anlaşılacağı üzere kupürler sağdan soldan kesilmiş ve rastgele montajlanmış satırlardan oluşmaktadır. arkadaşı Jjean Montmort’un derlediği euphorismes (öforizmalar) da aynı zamanlarda basılır. bu kitabıyla julien torma bütün köprüleri atar. akıl, hakikat, bilgi, düşünce gibi kavramları kökten siler. dadaya bile sataşır. yalnızca jarry ve patafizikten yana olduğunu açıklar.

Takip Önerileri

erdijrk

Arthur Cravan

Kılıktan kılığa giren veya kendini sürekli yeniden icat eden bir şairdir, boksördür, profesördür, kasaptır, kerestecidir, eleştirmendir, hırsızdır, editördür, kaptandır, şofördür, sahtekârdır, dolandırıcıdır Oscar Wilde’ın el yazısını taklit ederek yazdığı ve kendi uydurduğu yazılarla koleksiyonerleri ve wilde âlimlerini dolandırır), kumarbazdır ve hilekârdır, madencidir... yeri yurdu yoktur, her gittiği yerde başka birisidir. sanatı, bizatihi sanatı alaya aldığı skandallardır. arkadaşı marcel duchamp’ın, r. mutt imzalı pisuarıyla başvurduğu new york’taki ındependents sergisi’nde (1917) verdiği konferansta soyunmaya başlar ve kirli çamaşırlarını izleyicilere fırlatır. bir keresinde paris’te, bir performansla intihar edeceğini ilan eder. bütün biletler satılır, salon hıncahınç dolar. “hanımefendilerin hatırı için” sadece bir suspansuar giyecek ve performansını husyelerini masanın üstüne yayarak bitirecektir... 1918’de en son meksika’da görülür. kendini öldürdüğü rivayet edilir. ama ‘kendi’ yoktur ki! o nedenle yokluğu gibi bir mesele de tartışmalıdır. o bir yapıntıdır! bir sanat eseri gibi. cravan, savaş öncesinde birkaç yıl küçük bir dergi yayınlar: maintenant. kasap kâğıdına çoğaltılan ve sebze satan bir el arabasından dağıtılan dergide birçok imza yer alır ama aslında bütün yazıları yazan odur. bu dergi aracılığıyla cravan sanata ve edebiyata, özellikle de büyük isimlere saldırır; topluma öfkesini kusar. dergi onun bir tür manifestosudur ve savaş sonrasında yayınlanacak dada dergilerinin ve manifestolarının öncüsü sayılır.

erdijrk

Jacques Rigaut

İntiharın bir meslek olduğunu yazar. andre breton’a göre o daha 20 yaşındayken kendini ölüme mahkum etmiştir. şairliği, ayklaklıktır, keşliktir, serseriliktir. bir şeyler yazmasına yazar ama aslen bir flaneur ve bir dandydir. dadacılar arasında tristan tzaranın deyimiyle yamyamlık tohumları eker. devamlı parasızdır. alkol ve eroin bağımlısıdır. bir sabah kaldığı klinikte kalbinden kendini vurur. kalbinin yerinin tutturmak için bir cetvel, tabancanın sesini boğmak için de bir yastık kullanmış, yatağı kirlenmesin diye de altına bir muşamba yaymıştır. (1898-1929)