Psikanaliz Freud’a insanın en derin varlığının içgüdülerden oluştuğunu, insanın kendi içerisinde ne iyi ne de kötü olduğunu ancak bir ilişkide iyi, başka bir ilişkide kötü, belirli koşullar altında iyi, başka koşullar altında kötü olduğunu , insanın her şeyden önce insani olduğunu ve insanların bu en temel koşulu reddetmesinin tehlikeli olduğunu öğrenmişti
Acı çekerek iyi biri olunamaz. Acı çekerek genellikle kötü biri olunur. Kimin en çok acı çektiğini tartışmak çocukcadır. (..) Acıyı işe yarar kılmak büyük uğraş gerektirir, özellikle de acı çeken kişi için
Acı dediğin taş , insan dediğin su gibidir aslında. Taşın üstünden kayar gider , toprağa karışır. Taşa her vurduğunda acır canın. Ama toprakla buluştukça acın azalır. Topraktayken acıdan eser kalmaz. Su toprağı yaşatır, toprak suyla bereketlenir.(…) Acıdan sonra bir bakmışsın ki o toprakta ne çiçekler , ne hayatlar dirilmiş.