Bir adam Ömer b. Abdulaziz’e:
“Ne zaman konuşayım?” Diye sorunca, Ömer b. Abdulaziz:
“Canın susmayı istediği zaman”dedi. O kişi:
“Peki ne zaman susayım?” Dediğinde Ömer b. Abdulaziz:
“Konuşmak istediğin zaman” dedi
Yahya b. Muaz Razi şöyle demiştir: “Riyazet kılıcını kullanarak nefsinle mücahede et. Riyazet dört şekilde olur: az yemek, az uyumak, az konuşmak ve insanların eziyetine katlanmaktır.
Az yemekten dolayı şehvetler ölür.
Az uyumaktan dolayı irade keskin olur.
Az konuşmaktan dolayı afetlerden selamete erilir.
Eziyetlere tahammül etmekle de gayeye vasıl olunur.”
Ahlakın esası dört şeydir. Bunlar; hikmet, şecaat, iffet ve adalettir.
Hikmetten kastımız: Nefsin, tüm ihtiyari fiilerde doğruyu yanlıştan ayırt edebilmesidir.
Şecaatten kastımız: Öfke kuvvetinin ileriye gitmesinde veya geri kalmasında akla boyun eğmesidir.
İffetten kastımız: Şehevi kuvvetin akıl ve şeriatla te’dib edilmesidir.
Adaletten kastımız: Nefsin, öfke ve şehveti dizginlemesi, hikmetin icap ettiği biçimde onları taşıyabilmesi, gerektiği şekilde salıverirken veya frenlerken kontrolü kaybetmemesidir.