travma her zaman kötü bir şey değildir; kimi durumlarda dünyanın içinden, derinlemesine çalışılarak anlaşılmasının anahtarıdır. klinik deneyim en azından bazı durumlarda, analitik ortamlarda derinlemesine çalışılarak aşılan bir ayrılık travmasının sancılı da olsa değişimin ve bireyleşmenin zembereği olabileceğini gösteriyor. nietzsche "beni öldürmeyen düşman güçlendirir," demişti. ama kimi kez öldürücü bir düşman bile güçlendirir insanı.