Evrim Günen
@evrimgunen
Emekli mimar olan yaşlı bir yazarın oğlu, babasının editörü ve en büyük eleştirmeni.
3 okur puanı
Mart 2025 tarihinde katıldı
Sinan - İki Oyun üzerineEdebiyat
Sinan - İki Oyun
(1) HÜNKÂR İLE MİMAR “MUHTEŞEM SÜLEYMAN – MİMAR SİNAN”
DRAM BİR PERDE
*
Bu oyun, Devlet Tiyatroları Edebi Kurul’unun 18.11.2006 gün, 1500 sayılı toplantısında görüşülerek Genel repertuvar havuzuna alınmış, “Hünkâr ile Mimar” adıyla 2009 – 2010 sezonunda Ankara Devlet Tiyatrosu tarafından sahnelenmiştir.
*
Tiyatro oyunu okumak zordur. Devam eden karşılıklı diyaloglar, aralarda hareketleri, fondaki müziği, çevreyi betimlemeler, ışıkların kararması – açılması gibi detaylar olağan bir okuma deneyimini biraz farklılaştırmakta. Yazarın düşlediği ortam, her okuyucunun zihninde farklı canlanırken, sahnede tamamını yönetmenin gözünden izleriz. Kendisi de emekli bir yüksek mimar olan yazar bu oyunu yazarken, hayran olduğu büyük usta Mimar Sinan’ın da bir insan olduğu, herkes gibi duyguları olduğu ve hatta kendisi gibi bir insan olan Sultan Süleyman ile oyununda anlattığı gibi görüşmeler yaptığı kurgusu ile hayal gücünün sınırlarını zorluyor ve önsözde şöyle sesleniyor bizlere:
*
“Saltanat dedikleri ancak cihan kavgasıdır,
Olmaya baht-u saadet dünyada vahdet gibi.” - Muhibbî
*
Muhibbî, Kanuni Süleyman’ın mahlası: Muhabbeti bol, “Seven” demek. Kendine şiirlerinde takma ad olarak bu sözcüğü seçmesinin özel bir nedeni olmalı. Sultanına “Hûrrem” adını uygun görmüş: Mutluluğunu gösteren, sevinçli, “Sevildiğini bilen” anlamına geliyor. Büyük dedesi Fatih Sultan Mehmet; “Nizam-ı Âlem” yasasının sahibi Ulu Hakan, kendine “Avnî” mahlasını almış: “Yardım eden” demek. Bu tercihler, kişiliklerinin de aynası. Sultan Süleyman sevgiyi yeğlemiş, yardımı değil… Her ikisi de mutlak bir iktidarın tek temsilcisiydi. Korku dolu bir saygının doruğunda oturdular. Evet; güçle, zorla saygı olur… Saltanat; yukardan yardım etmeye çok elverişli bir mevkidir
Ya muhabbet ya sevilmek?.. Ya,
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Sinan - Mümkünler Köprüsü üzerineEdebiyat
SİNAN - MÜMKÜNLER KÖPRÜSÜ
“Deha imkânsızı mümkün kılabilmektir”
İKİ PERDE TARİHİ OYUN
*
Bu oyun, Devlet Tiyatroları Edebî Kurul’unun 16.03.2013 gün, 1572 sayılı toplantısında görüşülerek Genel repertuvar havuzuna alınmıştır.
*
Tiyatro oyunu okumak zordur. Devam eden karşılıklı diyaloglar, aralarda hareketleri, fondaki müziği, çevreyi betimlemeler, ışıkların kararması – açılması gibi detaylar olağan bir okuma deneyimini biraz farklılaştırmakta. Yazarın düşlediği ortam, her okuyucunun zihninde farklı canlanırken, sahnede tamamını yönetmenin gözünden izleriz. Kendisi de emekli bir yüksek mimar olan yazar bu oyunu yazarken, sahnede oyun sırasında bir köprü inşa edebilecek şekilde o günlerin teknolojisini tasarlayıp, olabilirliğini mimari çizim programları ve mühendislik hesaplarıyla kanıtladıktan sonra oyunu “mümkün” kılmıştır. (Ancak ne yazıktır ki henüz sahneleyebilecek bir yönetmen bulunamamıştır.)
*
Yazar kitabının önsözünde “Tarihi Oyunlar Üzerine” bize şunları aktarıyor:
Yıl: 1956 sonu... Yer: Konak Sahnesi Salonu... İzmir Atatürk Lisesi 1. sınıfında yatılı öğrenciyim. Her hafta sonu gittiğim sinemanın yerine, o hafta İstanbul’dan kentimize konferans vermeye gelen Nurullah Ataç’ı izlemeye gitmiştim.
Konu çok ilginç: “Öz Türkçe!”
Anımı unutulmaz kılan; söyleşi esnasında, salonda dinleyiciler arasından bir kişinin; kalkıp, Ataç’a: “Öz Türkçe diyerek; pek çok uydurma kelimeyi, zorla dilimize sokuyorsunuz!” diye karşı çıkmasıydı.
Ataç’ın bu söze kızıp, sert bir yanıt vermesini bekliyorum... Hayret, o gülümsüyor. Cevabı hatırımda! “Evet, ama sandığınız gibi öyle İşkembe-i Kübradan değil, bir takım elbiseye bir kravat uydurur gibi!”
Türk Dil Kurumu sözlüğünde “Uyum” için: Bir bütünün parçaları arasındaki uygunluk, ahenk deniyor.
“Uydurma” sözcüğü için ise:
1) Uymasını
Sinan Süleymaniye'de üzerineEdebiyat
SİNAN SÜLEYMANİYE’DE
“Sanatın Saltanatla Savaşı”
İKİ PERDE TARİHİ OYUN
Bu oyun, Devlet Tiyatroları Edebi Kurul’unun 06.09.2008 gün, 1522 sayılı toplantısında görüşülerek Genel repertuvar havuzuna alınmış, “Sinan Süleymaniye’de” adıyla 2013 – 2014 sezonunda İstanbul Devlet Tiyatrosu tarafından sahnelenmiştir.
Tiyatro oyunu okumak zordur. Devam eden karşılıklı diyaloglar, aralarda hareketleri, fondaki müziği, çevreyi betimlemeler, ışıkların kararması – açılması gibi detaylar olağan bir okuma deneyimini biraz farklılaştırmakta. Yazarın düşlediği ortam, her okuyucunun zihninde farklı canlanırken, sahnede tamamını yönetmenin gözünden izleriz. Kendisi de emekli bir yüksek mimar olan yazar bu oyunu yazarken, hayran olduğu büyük usta Mimar Sinan’ın yaşadığı sıkıntıları en derininden “içinde” hissediyor, bunalıyor ve o dönemde böyle sorunlar ile nasıl başa çıkılabilirdi diyerek kurguluyor oyununu. Mimar’ın verdiği sözü yerine getirebilmesi için tek sahip olmadığı şey zaman iken akıl hocası Sinan’a üzerindeki sorumlulukları dağıtması gerektiği öğüdünü “Sinanları çoğalt” diyerek veriyor ve bu muhteşem eser çıkıyor ortaya…
“İNSAN SİNAN” ÜZERİNE
Osmanlı klâsik mimarî üslûbunu yaratan değerlerin başında gelen Koca Sinan’ı tanımayan yoktur. O’nun kimliğini inşa eden manevî ortamı biliyor muyuz?
Yeniçeri Ocağı’nda kutsal bir kazan vardı. Farklı dilden ve dinden, cümle insan kardeşleriyle birlikte önce o kazanda pişti. Sonra el aldı ustalarından, el verdi kalfalarına... Bir büyük coğrafyada sayısız eserler verdi.
Tabii arkasında, kendisine sınırsız olanaklar sağlayan bir büyük Hünkâr: Muhteşem Süleyman vardı!
Oyunlarım bir belgesel olmayabilir; ancak yıllar süren kültür-sanat tarihi üzerine yaptığım araştırma ve derlemelerin ürünü. Gönül coğrafyamın ikliminde tarihi seyrederken